SGK ile anlaşmalı özel hastanede yanık tedavisi için “fark/ilave ücret” istenebilir mi? Yanık tedavisinde ilave ücret yasağının dayanağı, hastanelerin sık yaptığı ücret oyunları, belge toplama, SGK başvurusu, ALO 184, Tüketici Hakem Heyeti ve dava yolu.

Özel Hastanelerde Yanık Tedavisinde İlave Ücret Alınamaz

SGK’lı Hastalar İçin Hukuki Rehber: Haksız Tahsilatın İadesi, Şikâyet ve Başvuru Yolları

Yanık vakaları “ertelenebilir” değil; çoğu zaman acil müdahale gerektiren, bazen yoğun bakım ve uzun süreli pansuman/izlem süreçlerine dönüşebilen ağır tıbbi tablolardır. Tam da bu yüzden SGK mevzuatı, bazı sağlık hizmetlerinde özel hastanelerin “ilave ücret (fark)” talep etmesini kesin olarak yasaklamıştır. Bu yasak alanlardan biri de **“yanık tedavisi hizmetleri”**dir.

Bu yazıda; SGK’lı hastaların (ve bakmakla yükümlü olunan kişilerin) SGK ile sözleşmeli özel hastanelerde yanık tedavisi nedeniyle karşılaştığı “fark ücreti” taleplerine karşı en etkili hukuki yol haritasını bulacaksınız: Hangi hallerde ücret istenemez, ücret alındıysa nasıl geri alınır, nereye başvurulur ve dosyayı nasıl güçlendirirsiniz.

---

1) “İlave ücret (fark)” nedir? Yanık tedavisinde neden yasaktır?

İlave ücret, SGK ile sözleşmeli özel sağlık hizmeti sunucularının, SGK tarafından karşılanan bedellere ek olarak hastadan talep edebildiği ücrettir. Ancak bu yetki sınırsız değildir: SGK, bazı hizmetleri “ilave ücret alınmayacak sağlık hizmetleri” olarak sınıflandırır ve bu hizmetlerde ilave ücret sıfırdır.

SGK’nın ilave ücret alınmayacak hizmetler listesinde “yanık tedavisi hizmetleri” açıkça sayılır. Bu nedenle SGK’lı bir kişiye, SGK sistemi içinde yürütülen yanık tedavisi nedeniyle “fark/ilave ücret” çıkarılması kural olarak mevzuata aykırıdır.

Kısa özet: Yanık tedavisi = ilave ücrete kapalı hizmet. Hastane “adı fark değil” diyerek bunu aşamaz; önemli olan ödemenin etiketi değil, tıbbi hizmetin mahiyetidir.

---

2) Hangi hastane ve hangi hasta açısından geçerli?

2.1. SGK ile sözleşmeli özel hastane şartı

Bu rehberin ana ekseni, SGK ile sözleşmeli (anlaşmalı) özel hastanelerdir. Çünkü “ilave ücret” rejimi esasen bu hastanelerde işler. Uygulamada yanık tedavisi için ücret talebi, çoğu zaman sözleşmeli hastanelerde “fark” adı altında karşımıza çıkar.

2.2. Hastanın SGK’lı olması (GSS kapsamı)

Hasta genel sağlık sigortalısı veya bakmakla yükümlü olunan kişi ise, SGK provizyonu üzerinden ilerleyen hizmetlerde yanık tedavisi ilave ücrete kapalıdır.

2.3. Acil başvurularda daha da güçlü koruma

Yanık vakaları sıklıkla “acil hal” kapsamında değerlendirilir. SGK, acil hal kapsamında sunulan acil sağlık hizmetlerinde sözleşmeli veya sözleşmesiz sağlık sunucularının kişilerden katılım payı ve ilave ücret alamayacağını belirtir.

Bu ne demek?

• Hastane “biz SGK ile sözleşmesiziz” dese bile, olay acil hal kapsamındaysa ücret alınması ayrıca tartışmalı hale gelir. (Dosyanın niteliğine göre SGK/İl Sağlık Müdürlüğü başvurusu kritik olur.)

---

3) Yanık tedavisi hizmetleri neleri kapsar?

Mevzuat metni “yanık tedavisi hizmetleri” diyerek kategori tanımlar. Uygulamada bu kategori; yanığın derecesine ve yaygınlığına göre değişmekle birlikte genellikle şunları içerir:

• Acil değerlendirme, yanık alanının tıbbi muayenesi ve ilk müdahale

• Yanık pansumanları, debridman gibi yanık bakımı işlemleri

• Enfeksiyon riskine yönelik izlem ve tedavi

• Gerekli hallerde yatış ve ileri yanık tedavisi protokolleri

• Ağır olgularda yoğun bakım izlemi (zaten yoğun bakım da ilave ücrete kapalıdır)

Burada kritik ayrım şudur: Hastanenin sunduğu hizmet, “yanık tedavisi” kapsamında ve SGK sisteminde yürüyorsa ilave ücret yok.

---

4) Hastaneler yanık tedavisinde hangi isimlerle haksız ücret çıkarıyor?

Uygulamada en sık görülen “ücret oyunları” şunlardır:

4.1. “Bu fark değil, ‘malzeme bedeli / set bedeli’ ”

Hastane pansuman seti, steril malzeme, özel yara örtüsü gibi kalemleri “malzeme bedeli” diye çıkarabilir. Burada iki ihtimal olur:

1. Kalem gerçekten SGK kapsamında/yanık tedavisinin ayrılmaz parçası ise, bunun “fark” adı altında hastaya yansıtılması çoğu olayda hukuken tartışmalıdır.

2. Kalem gerçekten SGK’nın finanse etmediği, hastanın özel tercihiyle alınan ayrı bir ürün/hizmet ise, o zaman “ilave ücret yasağı” tartışması yerine “aydınlatma, bilgilendirme ve onay” tartışması öne çıkar.

Pratikte bu ayrımı yapmak için fatura kalem dökümü + epikriz/işlem listesi + SGK provizyon/işlem dökümü birlikte değerlendirilmelidir.

4.2. “Doktor farkı / uzman ücreti”

Yanık tedavisinde “doktor farkı” adıyla tahsilat yapılması çok yaygındır. Eğer hizmet SGK sistemi içinde ve yanık tedavisi kapsamında yürütülmüşse, “doktor farkı” etiketi tek başına meşruiyet sağlamaz; hizmetin niteliği ve mevzuattaki yasak alan belirleyicidir.

4.3. “Paket dışı” söylemi

“Yanık tedavisi doğum/ameliyat paketine dahil değil” benzeri argümanlar, bazen hastayı psikolojik baskıyla ödeme yapmaya iter. Ancak SGK açısından mesele “paket” değil, SUT/SGK finansmanı ve ilave ücret yasağıdır. Yanık tedavisi ilave ücrete kapalıdır.

---

5) Yazılı onay yoksa: İlave ücret talebi neden zaten zayıftır?

SGK, ilave ücret alınabilmesi için sağlık hizmeti sunucusunun hizmet öncesinde hasta/hasta yakınının yazılı onayını alması gerektiğini; bu onay olmadan işlem sonrası gerekçe ileri sürerek ilave ücret talep edilemeyeceğini açıkça belirtir.

Yanık tedavisi özelinde ise durum daha net:

• Yanık tedavisi ilave ücrete kapalı olduğundan, “yazılı onay aldık” savunması çoğu senaryoda tek başına koruyucu değildir.

• Buna rağmen hastaneler onam formlarına “genel/soyut” ifadeler koyabiliyor. Böyle bir durumda “onamın kapsamı” ayrıca tartışma konusu olur.

Pratik tavsiye: Hastaneden imzaladığınız tüm formların imzalı bir örneğini yazılı olarak isteyin. Vermiyorlarsa bu bile dosyada “şeffaflık” aleyhine önemli bir olgudur.

---

6) Ücret alındıysa iade için “en hızlı ve güçlü” yol haritası

Aşağıdaki adımlar, hem iade alma ihtimalini yükseltir hem de resmi süreçlerde dosyanızı güçlendirir.

Adım 1 — Delilleri aynı gün toplayın

• Fatura/e-arşiv, pos slip, banka dekontu

• “İşlem listesi / hizmet dökümü / epikriz” (mümkünse)

• Hastanenin yazışmaları (SMS, e-posta, WhatsApp)

• Varsa provizyon bilgisi / hasta işlem dökümü

Adım 2 — Hastaneye yazılı iade başvurusu yapın

Kısa ve net bir başvuru çoğu zaman yeterlidir:

• “Yanık tedavisi hizmetleri SGK tarafından ilave ücrete kapalıdır; buna rağmen … TL tahsil edilmiştir; iadesini talep ederiz.”

• “İlave ücret talep ediliyorsa, hizmet öncesi yazılı onayın ve ilave ücret belgesinin tarafımıza verilmesini talep ediyoruz.”

Adım 3 — SGK İl Müdürlüğü başvurusu (özellikle acil/yanık dosyalarında etkili)

SGK, acil hal kapsamında sunulan hizmetlerde ücret alınmaması gerektiğini; buna rağmen ücret alınmışsa genel sağlık sigortalısının Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü’ne müracaat etmesini belirtir.

Yanık dosyalarında acil hal vurgusu çoğu zaman bulunduğundan, SGK başvurusu “hızlandırıcı” etki yaratabilir.

Adım 4 — ALO 184 / İl Sağlık Müdürlüğü (eş zamanlı)

Haksız ücretlendirme “hasta hakları” boyutu da taşıyorsa, Sağlık Bakanlığı kanalı (ALO 184) üzerinden şikâyet çoğu dosyada kurumlar arası denetim baskısı yaratır.

Adım 5 — Tüketici Hakem Heyeti / Arabuluculuk / Dava (bedel ve stratejiye göre)

Haksız tahsilat çoğu zaman tüketici uyuşmazlığı niteliğinde ele alınır.

• 2026’da 186.000 TL altındaki uyuşmazlıklarda Tüketici Hakem Heyetine başvuru yapılabileceği resmi olarak duyurulmuştur.

• Hakem heyeti kararına karşı 2 hafta içinde tüketici mahkemesine (yoksa asliye hukuk) itiraz edilebilir.

• Hakem heyeti kararı yerine getirilmezse icra yoluna gidilebilir (ilamların icrası rejimi).

Pratik seçim: Tutar 186.000 TL altındaysa çoğu dosyada Hakem Heyeti hızlı ve masrafsız sonuç verir; üstündeyse arabuluculuk + dava stratejisi gündeme gelir.

---

7) Yanık tedavisinde haksız ücret iadesi dosyası için “altın delil listesi”

1. Fatura / e-arşiv (kalem dökümü çok önemli)

2. POS slip / banka dekontu (mükerrer çekim ihtimali de kontrol edilir)

3. Acil giriş evrakı (varsa) + epikriz/işlem listesi

4. İmzalı formlar (onam/ücret onayı)

5. Hastaneye yaptığınız yazılı başvuru ve cevap (yoksa “cevapsızlık” da delildir)

6. SGK’nın “yanık tedavisi hizmetleri ilave ücrete kapalıdır” listesi (başvurunuza ekleyin)

---

8) Hastaneye gönderilecek örnek iade metni (kısa, pratik)

Aşağıdaki metin, olayınıza göre tarih–tutar–işlem eklenerek kullanılabilir:

Konu: Yanık tedavisi kapsamında haksız tahsil edilen bedelin iadesi talebi
“…. tarihinde ……… Özel Hastanesi’nde yanık tedavisi kapsamında sunulan sağlık hizmetleri nedeniyle tarafımızdan … TL tahsil edilmiştir. SGK’nın ‘İlave Ücret Alınmayacak Sağlık Hizmetleri’ düzenlemesinde yanık tedavisi hizmetleri ilave ücret alınamayacak hizmetler arasında sayılmıştır. Bu nedenle haksız tahsil edilen … TL’nin … gün içinde iadesini; ayrıca tahsilata dayanak tüm belgelerin (fatura kalem dökümü, varsa ilave ücret onayı) tarafımıza verilmesini talep ederiz.”

---

9) Sık sorulan sorular

“Yanık tedavisi için özel hastane hiç mi ücret alamaz?”

SGK’lı hasta, SGK ile sözleşmeli özel hastanede yanık tedavisi kapsamında hizmet alıyorsa ilave ücret (fark) alınamaz.
Ancak hastane “SGK’nın finanse etmediği, hastanın ayrıca talep ettiği hizmet/ürün” iddiasıyla ücretlendirme yapıyorsa, o kalemin gerçekten bu nitelikte olup olmadığı ayrıca incelenir (kalem dökümü belirleyicidir).

“Acilde ücret aldılar; hastane SGK anlaşmalı değilmiş. Ne olacak?”

SGK, acil hal kapsamında sunulan acil sağlık hizmetlerinde sözleşmeli/sözleşmesiz ayrımı olmaksızın katılım payı ve ilave ücret alınmayacağını; ücret alınmışsa SGK İl Müdürlüğü’ne (GSS’li için) başvurulacağını belirtir.

“Hakem heyetine mi gideyim, SGK’ya mı?”

İkisi birbirini dışlamaz:

• SGK kanalı “mevzuata aykırı tahsilat” yönünden hızlı bir denetim ve yönlendirme sağlayabilir.

• Tutar 186.000 TL altındaysa Hakem Heyeti iade açısından güçlü ve masrafsızdır.

“Hakem heyeti kararı çıkarsa ve hastane ödemezse?”

Bakanlık SSS dokümanına göre hakem heyeti kararları bağlayıcıdır; uygulanmazsa icra dairesine başvurulabilir.

---

10) Sonuç: Yanık tedavisinde “fark” normal değil, çoğu zaman iade sebebidir

Özetle; SGK’nın açık listesine göre yanık tedavisi hizmetleri ilave ücrete kapalıdır.
Yanık vakalarının önemli bir kısmı ayrıca acil hal niteliği taşıdığından, acil sağlık hizmetlerinde ücret alınmaması kuralı da devreye girebilir.

Bu nedenle bir özel hastane yanık tedavisi için sizden “fark/ilave ücret” aldıysa, “oldu bitti” demeyin: doğru belge setiyle ve doğru sırayla ilerlerseniz iade ihtimali yüksek dosyalarla karşılaşılır.