İade Süreci: Nereye, Nasıl Başvurulur? (Özel Hastaneden Ücret İadesi İçin Adım Adım Hukuki Yol Haritası)
Özel hastanelerde ücret iadesi talepleri çoğu zaman “tıbbi hatadan” değil; fazla/haksız tahsilat, şeffaf olmayan faturalandırma, hizmet dökümünün verilmemesi, SGK ilave ücret kurallarına aykırılık veya “paket ücret” altında kalemlerin belirsiz bırakılması gibi nedenlerden doğar. Bu tür dosyalar doğru kurgulandığında, iade + faiz + masraf yönünden etkili sonuç alınabilir.
1) Başvuruya başlamadan önce: Dosyayı kazanacak “belge seti”ni toplayın
İade sürecinin kaderini genellikle şu 7 belge belirler:
-
Fatura / satış belgesi (varsa e-fatura/e-arşiv)
-
Ayrıntılı hizmet dökümü (kalem kalem işlem + birim fiyat)
-
Ödeme kanıtı: POS slip, banka dekontu, tahsilat makbuzu
-
Epikriz / taburcu özeti ve varsa tetkik sonuçları
-
Onam/ücret onayı evrakları (imzalanan formlar, bilgilendirme metinleri)
-
SGK’lı hastada: “Hastaya sunulan hizmetleri ve ilave ücreti gösterir” belge (uygulamada EK-1/B mantığıyla anılan belge) (SUT çerçevesi)
-
Yazışmalar: WhatsApp/e-posta/SMS (fiyat sözü, paket teklifi, “şu kadar çıkar” mesajları)
Kritik not: Özel hastanelerde gündelik yatak ücretine “yatak, yemek, temizlik ve rutin hemşirelik bakımı” dahil olup, bu hizmetler ayrıca fatura edilemez. Bu tek cümle, yatışlı dosyalarda iade tartışmasını bir anda güçlendirir.
2) 1. Basamak: Hastane yönetimine yazılı başvuru (ihtar/dilekçe) + makul süre
Nereye?
-
Hastanenin hasta ilişkileri/finans birimi ve başhekimlik/hastane müdürlüğüne hitaben.
Nasıl?
-
Yazılı yapın (elden kayıt numarası alarak, e-posta/Kep/UETS imkânı varsa kullanarak).
-
Talep net olmalı:
-
Ayrıntılı hizmet dökümü ve birim fiyatlar
-
Fatura/satış belgesi
-
Haksız kalemlerin iadesi
-
Cevap için süre (ör. 7 gün / 10 gün)
-
Neyi özellikle isteyin?
-
“Paket ücret” deniyorsa: paketin içinde hangi işlemler var, hangileri ekstra yazılmış?
-
“Malzeme” deniyorsa: malzemenin adı/markası/adedi/bedeli?
-
“Yatış” deniyorsa: kaç gün, hangi oda sınıfı, gündelik yatak bedeli kaç?
-
SGK’lıysa: ilave ücretin dayanağı, tavan oran/kurallar
Neden bu adım çok önemli?
Çünkü hastane yazılı cevap verdiğinde, genellikle iki şey olur:
-
Ya iade eder (en hızlı çözüm),
-
Ya da savunmasını yazılı olarak yapıp dosyaya “itiraf/çelişki” malzemesi bırakır.
3) 2. Basamak: Hastanede “Hasta Hakları Birimi”ne başvuru ve tutanaklaştırma
Nereye?
-
Hastanenin içindeki Hasta Hakları Birimi (çoğu kurumda fiilen bulunur; yoksa hasta iletişim üzerinden yönlendirilir).
Nasıl?
-
Şikâyetinizi tutanak/başvuru formu ile kayda geçirin.
-
Özellikle “belge verilmemesi”, “kalemlerin açıklanmaması”, “fahiş/şeffaf olmayan ücret” gibi noktaları yazılılaştırın.
Bu yol ne sağlar?
-
Hastane içi çözüm mekanizması çalışır; ayrıca “idari kanallara” taşındığında elinizde resmi başvuru izi olur.
4) 3. Basamak: Sağlık Bakanlığı kanalları – SABİM 184, Hasta Hakları Portalı, İl Sağlık Müdürlüğü
Özel hastane ücret iadesi dosyalarında, özellikle belge saklama/vermeme, hastaya bilgilendirme eksikliği, şeffaf olmayan faturalandırma gibi iddialarda idari başvuru çok etkilidir.
4.1 SABİM (ALO 184) ile başvuru
-
Sağlık sistemiyle ilgili talep/öneri/sorun/şikâyet için SABİM ALO 184 hattı temel kanaldır.
-
Başvurunuz kayda girer ve ilgili birimlere yönlenebilir.
4.2 Hasta Hakları başvuru sistemi
-
Sağlık tesisleriyle ilgili şikâyet/teşekkür/sorun çözme başvuruları için Sağlık Bakanlığı’nın Hasta Hakları platformu da kullanılabilir.
4.3 İl Sağlık Müdürlüğü (İSM) – denetim/şikâyet
-
İSM kanalı, özellikle “özel hastanenin mevzuata aykırı ücretlendirme/belge düzeni” iddialarında pratik sonuç üretebilir.
Bu adımı ne zaman öne alın?
-
Hastane döküm/fatura vermiyorsa,
-
Hastanın dosyası/epikrizi ücretsiz verilmesi gerekirken oyalıyorsa,
-
Yatışlı dosyada gündelik yatak bedeline dahil kalemler ayrı fatura edilmişse.
5) 4. Basamak: SGK’ya şikâyet (usulsüz ilave ücret) – SGK’lı hastalarda “en güçlü kaldıraç”
Eğer hasta SGK kapsamında özel hastaneden hizmet aldıysa, ücret iadesi konusunda en etkili kanallardan biri SGK’dır.
İlave ücretin hukuki dayanağı
SGK, “ilave ücret”in dayanağını ve genel çerçevesini açıklarken bunun 5510 sayılı Kanun m.73/2 kapsamında düzenlendiğini ve ilave ücret tavanı gibi esasların belirlendiğini belirtir.
İlave ücret alınmayacak hizmetler (çok önemli!)
SGK, bazı sağlık hizmetlerinde ilave ücret alınamayacağını açıkça listeler: acil haller (yeşil alan muayenesi istisnası gibi sınırlı haller hariç), yoğun bakım, yanık, kanser tedavileri (radyoterapi/kemoterapi vb.), yenidoğan hizmetleri, organ-doku-kök hücre nakilleri gibi.
Bu listeye rağmen ilave ücret alınmışsa, iade talebiniz çok güçlenir.
SGK’ya nasıl başvurulur?
-
e-Devlet üzerinden “ALO 170” başvurusu/takibi ile SGK’ya talep/öneri/şikâyet iletilebilir.
-
Ayrıca SGK il müdürlükleri/merkezleri üzerinden yazılı şikâyet yolu da kullanılabilir.
SGK şikâyetinde altın kural:
“Ne oldu?”dan önce “hangi belgelerle oldu?” diye anlatın: fatura, döküm, epikriz, ödeme kanıtı, hastanenin yazılı cevabı.
6) 5. Basamak: CİMER – Ne zaman etkili olur, nasıl yazılır?
CİMER, doğru kurgulandığında idari süreci hızlandıran bir “üst kanal”dır. Ancak yanlış kurgulanırsa sadece “genel şikâyet” olarak kalır.
CİMER’e nasıl başvurulur?
CİMER’e internet üzerinden veya e-Devlet kapısı üzerinden başvuru yapılabileceği; ayrıca ALO 150 hattının da bir yöntem olduğu CİMER’in resmi dokümanlarında yer alır.
CİMER ne zaman daha etkili?
-
Hastane/İSM/SABİM/SGK başvuruları yanıtsız kalmışsa,
-
“Belge verilmemesi” gibi denetime elverişli bir ihlal varsa,
-
Aynı hastaneye ilişkin sistematik bir sorun şüphesi varsa (tekil iddiayı genellemeden, somut belgeyle).
CİMER metni nasıl yazılmalı?
CİMER’in resmi niteliği nedeniyle başvurunun anlaşılır, resmi, somut yazılması gerektiği vurgulanır.
Bu yüzden 5 parçalı yazın:
-
Olayın özeti (tarih, hastane, tahsilat tutarı)
-
Talep edilen belgeler ve verilmeme/çelişki durumu
-
Mevzuata aykırılık iddiası (ör. döküm/birim fiyat yok; yatak ücretine dahil kalemlerin ayrıca faturalanması)
-
Daha önceki başvurular (hastane yazısı, SABİM/SGK kayıt numarası)
-
Talep (denetim + iade sürecinin yönlendirilmesi)
7) 6. Basamak: Tüketici Hakem Heyeti / Tüketici Mahkemesi (iade + faiz + masraf)
Özel hastane ücret iadesi uyuşmazlıklarının çok büyük kısmı, “sağlayıcı–tüketici” ilişkisi üzerinden tüketici uyuşmazlığı olarak ele alınır; bu nedenle Hakem Heyeti/Mahkeme hattı en net sonuç alınan yoldur (dosyanın niteliğine göre).
2026 parasal sınır (çok kritik)
Ticaret Bakanlığı, 2026 yılı için tüketici hakem heyetine başvurularda parasal sınırı 186.000 TL olarak ilan etmiştir.
-
186.000 TL altı: çoğu durumda Hakem Heyeti
-
186.000 TL ve üzeri: Tüketici Mahkemesi
Hakem Heyeti başvurusu nasıl yapılır?
-
e-Devlet üzerinden “Tüketici Hakem Heyetlerine Başvuru İşlemi” hizmetiyle başvuru yapılabilir.
Başvuruda mutlaka ekleyin:
-
Ödeme kanıtı
-
Fatura/döküm (varsa)
-
Hastaneye yazılı başvuru ve cevap/sessizlik
-
Epikriz ve varsa SGK belgeleri
-
İade talebinin hukuki gerekçesi (kısa ama net)
Hakem heyeti kararına itiraz süresi
Tüketici Hakem Heyetleri Yönetmeliği’ne göre, karara karşı tebliğden itibaren 15 gün içinde tüketici mahkemesine itiraz edilebilir; itiraz icrayı durdurmaz, ancak talep üzerine hâkim tedbiren durdurabilir.
Tüketici Mahkemesinde dava – Arabuluculuk şartı var mı?
Tüketici mahkemelerinde birçok uyuşmazlıkta dava şartı arabuluculuk düzeni vardır; ancak Kanun, tüketici hakem heyetinin görev alanındaki uyuşmazlıklarda arabuluculuğun uygulanmayacağını da belirtir.
Yani önce doğru kapıyı seçmek (THH mi Mahkeme mi) stratejik önem taşır.
8) İdari ve cezai boyut: “Dolandırıcılık/evrakta usulsüzlük” iddiası ne zaman gündeme gelir?
Her “fazla ücret” tartışması ceza soruşturması konusu değildir. Ceza hukuku boyutu, genellikle şu tür durumlarda konuşulur:
-
Gerçeğe aykırı belge düzeni (hizmet verilmemiş gibi/yanlış kodla gösterme iddiası)
-
Sahte/yanıltıcı içerikte fatura/döküm
-
Bilinçli şekilde kimlik/işlem karışıklığı yaratılması
-
Sistematik ve belgelenebilir şekilde haksız menfaat elde etme şüphesi
Bu tür iddialar yüksek riskli olduğu için, dosya çok sağlam belgeyle kurulmalıdır: epikriz–fatura–hizmet dökümü–SGK kayıtları arasındaki uyumsuzluklar, hastanenin yazılı cevapları, gerekirse bilirkişi incelemesine elverişli veri. Aksi halde, “cezai iddia” dosyayı hızlandırmak yerine dağıtabilir.
Pratik yaklaşım: Önce idari + tüketici hukuku yollarıyla iade hedeflenir; ceza boyutu ancak somut delil ile ayrı bir strateji olarak ele alınır.
9) Hızlı sonuç almak için önerilen “doğru sıra” (uygulama stratejisi)
-
Hastaneye yazılı başvuru (döküm + iade)
-
Aynı anda/ardından Hasta Hakları Birimi kayıt
-
SGK’lıysa paralel: SGK/Alo 170 şikâyeti (özellikle “ilave ücret alınmayacak hizmetler” şüphesi varsa)
-
Sonuç yoksa: SABİM 184 / Hasta Hakları portalı / İSM
-
Hâlâ yoksa: CİMER (başvuru numaraları ve eklerle)
-
Parasal sınıra göre: Tüketici Hakem Heyeti veya Tüketici Mahkemesi
10) Sık Sorulan Sorular
Özel hastane ücret iadesi için ilk nereye başvurulur?
Önce hastaneye yazılı başvuru (döküm + birim fiyat + iade talebi). Sonuç alınamazsa idari kanallar ve THH/Mahkeme.
Özel hastane hizmet dökümü vermek zorunda mı?
Uygulamada iade dosyalarının temel dayanağı, fatura/döküm/birim fiyat şeffaflığıdır; ayrıca yatışlı hizmetlerde gündelik yatak bedeline dahil kalemlerin ayrıca faturalanamaması gibi açık kurallar vardır.
SGK’lı hastadan her durumda ilave ücret alınabilir mi?
Hayır. SGK, bazı hizmetlerde ilave ücret alınamayacağını açıkça sayar (yoğun bakım, kanser tedavileri, yenidoğan vb.).
CİMER özel hastane ücret şikâyetinde işe yarar mı?
Evet; özellikle daha önceki başvuru kayıtları ve somut belgelerle sunulduğunda etkili olur. Başvuruların resmi üslupla yazılması gerektiği CİMER dokümanlarında vurgulanır.
2026’da Tüketici Hakem Heyeti sınırı kaç TL?
2026 için parasal sınır 186.000 TL’dir.
Hakem heyeti kararına itiraz süresi kaç gün?
Tebliğden itibaren 15 gün içinde tüketici mahkemesine itiraz edilebilir.
About Post Author
