Acil Serviste Özel Hastane Ücret İadesi: “Acil Hal”, Yeşil Alan, Yatışa Geçiş ve Sevk/Transfer Senaryoları

Özel hastanede acil serviste sizden ücret alındıysa geri alabilir misiniz? “Acil hal” tanımı, 24 saat stabilizasyon kuralı, yeşil alan istisnası, acilden yatışa geçişte EK-1/D bilgilendirme, acilde yapılan tetkiklerin sonradan faturalandırılması ve sevk/transfer sonrası iade adımları bu rehberde.

Neden “acil servis” dosyaları ayrı bir kulvar?

Özel hastane ücret uyuşmazlıklarında “acil servis” dosyaları, iki sebeple daha hızlı sonuç alınabilen dosyalardır:

Mevzuat çok net bir yasak çerçevesi kurar: Acil hal kapsamında sunulan acil sağlık hizmetlerinden dolayı katılım payı ve ilave ücret alınmayacağı belirtilir. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) bu kuralın sözleşmeli/sözleşmesiz sunucular için geçerli olduğunu açıkça vurgular.
İhtilafın kalbi “tıbbi tartışma” değil, çoğu zaman “kodlama + belge + zaman çizelgesi”dir: Acil mi, yeşil alan mı? Acil ne zaman bitti? Hastaya EK-1/D verildi mi? Bu üç soru, iadenin kaderini belirler.

Bu yazıda özellikle şu 5 senaryoya odaklanıyorum:
(i) “acil hal” tanımı ve acilde ücret/fark alınması, (ii) acilden yatışa geçişte iade, (iii) acilde yapılan tetkiklerin sonradan “pakete dahil değil” denilmesi, (iv) acil olmayanın acil gibi/ acilin “yeşil alan” diye ücretlendirilmesi, (v) acil müdahale sonrası sevk/transfer ve iade.

1) “Acil hal” nedir? 24 saat stabilizasyon ve acilin bitiş noktası

Uygulamada “acil” tartışması, çoğu zaman “hasta acil girdi ama sonra servise çıktı” cümlesine sıkışır. Oysa mevzuat acili zaman ve işlem üzerinden tarif eder:

Acil servislerde 24 saat içinde stabilizasyon esastır; hasta 24 saat içinde stabilize edilerek ilgili kliniğe yatış yaptırılır ya da başka bir sağlık hizmeti sunucusunun yataklı kliniğine sevk edilirse acil hal sona erer.
Acil servisten kabul edilerek doğrudan uygulanan acil girişimsel işlemler ile 24 saat içinde acil gözlem ünitelerinde uygulanan tüm sağlık hizmetleri için ilave ücret alınamaz.

Bu iki cümle pratikte şunu anlatır:
Acil servis kapısından girip “acil gözlem” süreci devam ederken, “depozito”, “fark”, “hizmet bedeli”, “paket dışı tetkik” gibi kalemlerle ilave ücret almak genellikle ciddi bir hukuka aykırılık iddiası doğurur.

2) Yeşil alan istisnası: Her “acil servis başvurusu” otomatik olarak ücretsiz değil

Hastalar haklı olarak “acilde ücret alınamaz” diye düşünür. Genel kural doğru; ancak kritik bir istisna var: “Yeşil alan muayenesi”.

2.1. Yeşil alan nerede geçiyor?

Katılım payı alınmayacak hallere ilişkin SGK açıklamasında, acil servislerde verilen sağlık hizmetleri bakımından 520.021 kodlu “Yeşil alan muayenesi” hariç olmak üzere katılım payı alınmayacağı belirtilir.

Ayrıca 2026 tarihli SGK açıklamasında “Yeşil alan muayenesi sonucunda oluşan katılım payı”nın eczanelerce kişilerden tahsil edileceği ifade edilir.

2.2. Bu ne demek?

Gerçek acil hal: katılım payı + ilave ücret yok.
Acil servise başvuru var ama hekim değerlendirmesi sonrası “yeşil alan”: Bu durumda “acil hal” rejimi daralır; katılım payı gibi kalemler gündeme gelebilir.

İade dosyalarında altın kural: Hastanenin “yeşil alan” dediği dosyada bile; bu kodlamanın doğru yapılıp yapılmadığı, ne zaman yapıldığı, hastaya nasıl bildirildiği sorgulanır. Yanlış kodlama/yanlış sınıflandırma varsa iade kapısı tekrar açılır.

3) Acilde ücret/fark alınması tartışmaları: Hangi tahsilatlar “kırmızı bayrak”?

Acil serviste en sık karşılaşılan tartışmalı tahsilat türleri:

“Acil kayıt ücreti / triyaj ücreti”
“Depozito” (özellikle görüntüleme, gözlem, müdahale öncesi)
“Doktor farkı / uzman farkı”
“Acil paket” adıyla toplu bedel
“Tetkik bedeli”nin acil gözlem süreci içinde ayrıca çıkarılması

Buradaki temel ayrım şudur:
Acil hal kapsamındaki acil sağlık hizmetlerinden dolayı katılım payı ve ilave ücret alınamaz kuralı, iddia omurganızdır.
Hastane “acil değil” savunması yapacaksa, bunu kayıt/kod/epikriz üzerinden göstermek zorundadır; siz de aynı veriler üzerinden itiraz edersiniz.

4) Acilden yatışa geçişte iade: “Acil bitti” deniyorsa EK-1/D nerede?

Acil servis dosyalarında hastanelerin en sık kullandığı savunma:

“İlk müdahale acildi; sonra acil hali bitti, hasta yatış aldı. Sonraki işlemler için ücret aldık.”

Bu savunma her dosyada otomatik kabul edilmez. Çünkü mevzuat, acil halin sona erdiği iddiasını belgeye bağlar:

Hastadan ilave ücret alınabilmesi için, acil halin sona erdiğine ve müteakip işlemlerin ilave ücrete tabi olduğuna ilişkin EK-1/D ‘Acil Halin Sona Ermesine İlişkin Bilgilendirme Formu’ kullanılarak yazılı bilginin imza karşılığı verilmesi zorunludur.

4.1. Uygulamada nasıl kazanılır?

Hastane “acil bitti” diyorsa EK-1/D’nin aslı/örneği istenir.
Form yoksa, form var ama tarih-saat yatış/işlem zamanıyla uyuşmuyorsa, form var ama tutar/işlem kapsamı belirsizse: “acil bitti” savunması ciddi şekilde zayıflar.

4.2. İade talebini nasıl kurarsınız?

İade talebini “toplam bedel” değil, acil dönem ve acil sonrası dönem diye ikiye ayırıp kurmak çok etkilidir:

Acil gözlem + acil girişimsel işlem + ilk 24 saat içindeki acil hizmetler için tahsil edilen bedeller: iade
Acil sonrası dönem: EK-1/D ve yazılı onam/kalem şeffaflığı üzerinden ayrıca denetlenir.

5) Acilde yapılan tetkikler sonradan “pakete dahil değil” denilirse ne olur?

Bu senaryo çok yaygın: Hasta acile giriyor, BT/MR/kan tahlili yapılıyor, ardından hastane “bunlar acil pakete dahil değil” diyerek fatura çıkarıyor.

Burada iki güçlü dayanak var:

24 saat acil gözlem ünitesi kuralı: 24 saat içinde acil gözlem ünitelerinde uygulanan tüm sağlık hizmetleri için ilave ücret alınamayacağı açıkça belirtilir.
Acil hal kapsamında katılım payı + ilave ücret yasağı: Acil hal kapsamındaki acil sağlık hizmetlerinden dolayı kişilerden katılım payı ve ilave ücret alınmadığı belirtilir.

5.1. “Paket” söylemi nasıl boşa düşer?

Paket, hastanenin kendi fiyatlandırma modelidir; ancak acil hal kapsamında sunulan hizmetleri “paket dışı” diyerek yeniden fiyatlandırma girişimi, acil rejimi ile çelişebilir. Bu nedenle:

Tetkiklerin tarih-saatini (acil başvuru zamanı, acil gözlem süresi)
Tetkiklerin epikriz/istem formu ile acil süreçte yapıldığını
Tahsilatın hangi adla yapıldığını
birlikte ortaya koymak, iade ihtimalini güçlendirir.

6) Acil olmayan hastadan “acil gibi” ücret alınması / acilin “yeşil alan” diye ücretlendirilmesi

Bu iki uç durum da uygulamada görülür ve ikisi de doğru yönetilirse iade doğurabilir.

6.1. Acil olmayanın acil gibi ücretlendirilmesi

Bu durum genelde “kamuoyu efsanesi” gibi görünse de, bazı hastaneler “acil giriş” üzerinden paket/fark tahsilatı yapabiliyor. Burada hedefiniz:

“Acil hal yoktu, neden acil paketi/fark aldın?” sorusunu fatura kalemleri üzerinden sormak,
Sağlık hizmetinin niteliğine göre tüketici uyuşmazlığı başlıklarını da devreye sokmaktır (ayıplı hizmet, haksız şart vb.).

6.2. Gerçek acilin “yeşil alan”a düşürülmesi (en kritik senaryo)

İade dosyalarında en büyük kazanç, gerçek acilin “yeşil alan” koduyla daraltılmasıdır. Çünkü burada tartışma yalnızca para değildir; aynı zamanda yanlış sınıflandırmadır.

SGK, acil servisteki hizmetlerde “yeşil alan muayenesi” istisnasını ayrıca sayar.
Dolayısıyla, iade için şu üç veri hayati önem taşır:

Triyaj kodu / acil kayıt bilgisi
Hekim muayene notu + epikriz (acil bulgular)
“Yeşil alan” kodlamasının hangi aşamada yapıldığı

Pratik hamle: Hastane “yeşil alan” diyorsa, dosyaya şu talep konur:
“520.021 yeşil alan kodlamasının dayanağı olan hekim değerlendirmesi ve zaman damgalı kayıtların sunulması.”

7) Acil müdahale sonrası sevk/transfer: Ücretler nasıl geri alınır?

Acil vakalarda çok sık yaşanan bir tablo: Özel hastane acilde ilk müdahaleyi yapıyor, sonra “yatak yok / branş yok / yoğun bakım dolu” gibi gerekçelerle hasta başka hastaneye sevk/transfer ediliyor. Bu senaryoda ücret tartışması iki noktada çıkar:

Acil dönem için ücret alındı mı?
Acil servislerde 24 saat içinde stabilizasyon, yatış ya da başka bir sağlık hizmeti sunucusunun yataklı kliniğine sevk ile acil halin sona ereceği belirtilir.
Acil hal kapsamında sunulan acil sağlık hizmetlerinden dolayı katılım payı ve ilave ücret alınmayacağı kuralı burada yine temel dayanak olur.
Transfer “acil bitti” iddiasıyla ücretlendirildi mi?
Hastane “acil bitti, sonra işlemler ücretli” diyorsa EK-1/D zorunluluğu tekrar devreye girer.

7.1. Transfer dosyalarında delil listesi (iade için)

Ambulans/transfer formu (tarih-saat)
İlk hastanenin acil kayıtları + epikriz
Sevk gerekçesi (branş/yatak/yoğun bakım)
Tahsilat belgesi (POS slip, kasa fişi, fatura)

Bu setle, “acil süreçte alınan bedelin iadesi” talebi çok daha netleşir.

8) “Hastaya sunulan hizmetleri ve ilave ücreti gösterir belge” (EK-1/B): İade dosyasının en güçlü anahtarı

Acil dosyalarda çoğu kişi yalnızca faturaya odaklanır. Oysa SGK rejiminde, hastaya sunulan işlemleri ve varsa ilave ücret tutarını gösteren belgenin verilmesi yükümlülüğü de vardır.
Bu belge, “hangi işlem yapıldı, ne zaman yapıldı, neye göre ücret çıkarıldı?” sorularını tek hamlede netleştirir.

Taktik: Hastaneden şu şekilde istemek çok etkili olur:
“Başvuru numarası altındaki tüm işlemleri ve varsa ilave ücret tutarını gösteren EK-1/B (ve acil bitiş iddiası varsa EK-1/D) belgesinin tarafıma verilmesini talep ediyorum.”

9) Başvuru yolu: En hızlıdan en etkilisine (2026 güncel eşik dâhil)

9.1. Hastaneye yazılı iade başvurusu

İade talebini senaryo bazlı kurun:

“Acil hal kapsamında hizmet aldım, katılım payı ve ilave ücret alınamaz.”
“24 saat acil gözlem/ilk müdahale sürecinde tahsilat yapıldı.”
“Acil bitti deniyor; EK-1/D verilmedi / imza karşılığı tebliğ edilmedi.”
“Yeşil alan deniyorsa, 520.021 kodlamasının dayanak kayıtlarını istiyorum.”

9.2. İdari başvuru kanalları

Sağlık Bakanlığı şikâyet kanalları / hasta hakları birimleri
CİMER başvurusu
SGK’ya şikâyet/inceleme talebi (özellikle sözleşmeli sunucularda)

9.3. Tüketici Hakem Heyeti / Tüketici Mahkemesi

2026 için, 186.000 TL’nin altındaki tüketici uyuşmazlıklarında İl/İlçe Tüketici Hakem Heyetine başvuru yapılabileceği T.C. Ticaret Bakanlığı tarafından duyurulmuştur.
Bedel bu sınırı aşıyorsa veya uyuşmazlık niteliği farklıysa, yargısal yol devreye girer.

10) Mini “48 saat planı”: Acilde ücret alındıysa ne yapmalı?

Belgeyi kilitleyin: Fatura + ödeme dekontu + epikriz + varsa triyaj kodu.
EK-1/B ve (varsa) EK-1/D isteyin: Yazılı, kayıtlı şekilde talep edin.
“Yeşil alan” dendi ise kod/dayanak kayıtları isteyin.
Hastaneye 3–5 maddelik iade dilekçesi verin (senaryo bazlı).
Olumsuz cevap veya sessizlikte: SGK + idari şikâyet + hakem heyeti (tutar uygunsa) rotasına geçin.

Sık sorulan sorular

Acil servise girdim, benden ödeme aldılar. Geri alabilir miyim?
Acil hal kapsamında acil sağlık hizmetlerinden katılım payı ve ilave ücret alınmayacağı belirtilir. Dosyada “yeşil alan” iddiası varsa kodlama ve kayıtlar ayrıca incelenir.

Acil bitti dediler, yatış sonrası ücret aldılar. Bu otomatik doğru mu?
Hayır. Acil halin sona erdiği ve sonraki işlemlerin ilave ücrete tabi olduğu konusunda EK-1/D ile imza karşılığı yazılı bilgilendirme zorunluluğu vardır.

Acilde yapılan tahlil/BT/MR’ye “paket dışı” deyip ücret çıkardılar.
24 saat içinde acil gözlem ünitelerinde uygulanan tüm sağlık hizmetleri için ilave ücret alınamayacağı yönündeki kural, bu senaryolarda çok güçlü bir dayanak sağlar.

Yeşil alan muayenesi için ödeme çıkar mı?
Acil servis hizmetlerinde “yeşil alan muayenesi” istisna olarak belirtilir ve katılım payının tahsil mekanizmasına dair SGK açıklaması vardır.

Single Blog Title