Giriş: Nafaka Alacaklarında Uluslararası Boyut Artıyor

Yurt dışında yaşayan Türk vatandaşlarının sayısının artmasıyla birlikte nafaka kararları da giderek daha fazla uluslararası nitelik kazanmaktadır.
Boşanma, çocukların bakımı, eş nafakası ve diğer yükümlülükler yabancı mahkemelerde karara bağlanmakta; bu kararların Türkiye’de tenfiz edilerek icra edilmesi ihtiyaç hâline gelmektedir.

2025 yılında Türkiye, hem MÖHUK hükümleri hem de 2007 Tarihli Uluslararası Nafakanın Tahsili Sözleşmesi (Lahey Sözleşmesi) kapsamında daha etkili bir nafaka icra sistemi oluşturmuştur.

---

1. Hangi Nafaka Kararları Türkiye’de Tenfiz Edilebilir?

Aşağıdaki tüm yabancı kararlar Türkiye’de tenfiz edilebilir:

• İştirak nafakası (çocuğun bakımı)

• Yoksulluk nafakası

• Tedbir nafakası

• Çocuk desteği (child support)

• Geçici nafaka

• Nafaka artırımı veya azaltımı kararları

• Geçmişe dönük nafaka borcu

• Aile yardımı niteliğindeki parasal yükümlülükler

Nafaka kararları tenfiz edildikten sonra Türk icra dairelerinde doğrudan uygulanabilir hâle gelir.

---

2. Tenfiz İçin Gerekli Şartlar (MÖHUK m.54)

1. Karar kesinleşmiş olmalı

2. Taraflara usulüne uygun tebligat yapılmış olmalı

3. Kamu düzenine aykırılık bulunmamalı

4. Yabancı mahkeme yetkisi münhasır Türk yetkisiyle çelişmemeli

Nafaka kararlarında kamu düzeni denetimi nispeten geniş olmakla birlikte, çocuğun üstün yararı her zaman ön plandadır.

---

3. 2007 Nafaka Sözleşmesi: Türkiye’de Uygulama (2025)

Türkiye 2021 itibarıyla 2007 Lahey Nafaka Sözleşmesi’ne taraf olmuştur.

Bu sözleşmenin sağladığı avantajlar:

A. Yabancı nafaka kararları çok daha hızlı icra edilir

Devletler arasında doğrudan iletişim kurulur.

B. Dosya elektronik ortamda iletilebilir

Evrak kaybı ve gecikme minimuma iner.

C. Nafaka borçlusunun adresi uluslararası iş birliğiyle bulunabilir

Adres tespiti en kritik aşamalardan biridir.

D. Taraflara ücretsiz hukuki yardım sağlanabilir

Çocuğun menfaati gerektiriyorsa.

E. Mutabakat sağlanırsa ara kararlar uygulanabilir

Bu sözleşme, özellikle Avrupa ve Amerika ülkelerinde verilen nafaka kararlarının Türkiye’de çok hızlı şekilde tenfizine olanak sağlar.

---

4. Tenfiz İçin Gerekli Belgeler

• Yabancı mahkeme kararının aslı

• Kesinleşme şerhi

• Apostil

• Yeminli tercüme

• Tebligat belgeleri

• Nafaka hesaplaması dökümü

• Varsa DNA raporu (çocuğun soybağı tartışması varsa)

Eksik belge → mahkeme süreci uzar.

---

5. Nafaka Kararlarında En Sık Red Sebepleri

A. Tebligat eksikliği

En çok görülen red sebebidir.

B. Kararın kesinleşmemiş olması

C. Kamu düzenine aykırılık

Örneğin çocuğun temel ihtiyaçlarını karşılamayacak kadar düşük nafaka miktarları.

D. Borçlunun nafaka yükümlülüğünün açıkça tespit edilmemesi

E. Yabancı kararın belirsiz olması

Nafaka miktarı para birimi veya dönem bazında açıklanmamış olabilir.

---

6. Türkiye’de Tenfiz Edilen Nafaka Kararının Uygulanması

Tenfiz kararı kesinleştiğinde:

• İcra takibi başlatılır

• Banka hesapları haczedilebilir

• Maaş haczi uygulanabilir

• Malvarlığına el konulabilir

• Borçlu kaçak durumda ise yurtdışı çıkış yasağı konabilir (çocuk nafakalarında)

• Faiz işletilir

Nafaka alacakları öncelikli alacaklar arasında yer aldığı için icra süreci güçlüdür.

---

7. Yabancı Ülkelerde Nafaka Artırım/Azaltım Kararları Türkiye’de Nasıl Uygulanır?

Yabancı mahkeme nafaka miktarını artırdıysa veya azalttıysa:

• Yeni karar için yeniden tenfiz gerekir.

• Eski nafaka kararı yeni tenfiz kararına kadar geçerlidir.

---

8. Nafaka Borçlusunun Türkiye’de Malvarlığı Yoksa Ne Olur?

2007 Nafaka Sözleşmesi kapsamında:

• Nafaka borçlusunun yabancı ülkedeki gelir tespiti yapılabilir

• Uluslararası icra uygulaması başlatılabilir

• Taraflar arasında mutabakat sağlanabilir

• Gelir beyanı sorgulanabilir

Bu nedenle borçlunun Türkiye’de malvarlığı olmaması nafaka tahsilini engellemez.

---

9. Yabancı Nafaka Kararlarında En Çok Sorun Çıkan Ülkeler

ABD – Child Support sisteminin eyalet farkları

Belgeler karmaşık olabilir.

Almanya – Jugendamt kararları

Mahkeme kararı niteliğinde olup olmadığı tartışılabilir.

Hollanda – Indexering uygulaması

Nafakanın her yıl artması Türk sisteminde tercüme sorunları yaratabilir.

İngiltere – Maintenance Order

Kesinleşme tarihinin ayrıca belirtilmesi gerekir.

---

10. Sonuç: Uluslararası Nafaka Kararlarının Tenfizi 2025’te Çok Daha Etkili Bir Sisteme Kavuşmuştur

Özetle:

• 2007 Nafaka Sözleşmesi sayesinde tenfiz süreci hızlanmıştır.

• DNA delili, soybağı ihtilafında tanımayı kolaylaştırır.

• Tenfiz kararı icraya doğrudan konu olur.

• Adres tespiti artık uluslararası iş birliği ile daha kolaydır.

• Tenfiz reddi durumunda eksikler giderilerek yeniden dava açılabilir.

Nafaka alacakları uluslararası hukukun en hızlı icra edilen alanlarından biri hâline gelmiştir.