Çifte Vatandaşların Yabancı Ülkelerdeki Mahkeme Kararlarının Türkiye’de Tanınması ve Uygulanacak Hukuk

Giriş: Çifte Vatandaşlar İçin En Karmaşık Hukuki Alan – Uygulanacak Hukuk ve Tanıma/Tenfiz Süreci

Günümüzde milyonlarca Türk vatandaşı aynı zamanda Alman, Hollanda, Fransız, Belçika, Avusturya, Kanada, ABD veya Avustralya vatandaşıdır. Bu kişiler çifte vatandaş olarak hem Türkiye hem yabancı ülke hukukuna tabidir.

Bu durum, özellikle boşanma, velayet, nafaka, mal rejimi, miras ve ticari uyuşmazlıklarda hangi hukukun uygulanacağı, hangi mahkemenin yetkili olduğu ve yabancı kararların Türkiye’de nasıl tanınacağı konularında ciddi hukuki sorunlar yaratmaktadır.

2025 yılında Türk mahkemeleri çifte vatandaşlıkla ilgili kapsamlı içtihatlar geliştirmiştir.

1. Çifte Vatandaşın Yabancı Kararının Türkiye’de Tanınması Mümkün mü?

Evet.
Bir kişi hem Türk hem başka bir devlet vatandaşı olabilir; yabancı mahkeme kararı Türkiye’de tanınabilir ve tenfiz edilebilir.

Ancak çifte vatandaşlık bazı konularda özel kurallar içerir.

2. Çifte Vatandaşlarda Uygulanacak Hukuk Nasıl Belirlenir? (MÖHUK m.4, 14, 15)

A. Kişi hem Türk hem yabancı ise → Türk vatandaşlığı üstün kabul edilir.

Bu temel ilkedir.

Örneğin:
Bir kişi hem Türk hem Alman vatandaşı ise kişisel halleri (evlenme, boşanma, velayet) açısından Türk hukuku uygulanabilir.

B. Ancak mutad mesken ilkesi çoğu zaman belirleyicidir.

Özellikle mal rejimi ve velayet konularında:

Kişinin yaşam merkezi,
Çocuğun eğitim gördüğü ülke,
Ailenin düzenli yaşadığı yer

ön plana çıkar.

3. Çifte Vatandaşların Yabancı Boşanmalarının Tanınması

Durum 1: Çifte vatandaş yabancı ülkede boşanmışsa

Karar kesinleşmiş olmak şartıyla Türkiye’de tanıma/tenfiz mümkündür.

Durum 2: Yabancı boşanma kararı Türk hukukuna açıkça aykırıysa

Kamu düzeni denetimi yapılır ancak genelde tanıma engellenmez.

Durum 3: E-devlet tanıması

Çifte vatandaşlar da e-devlet üzerinden çekişmesiz kararları tanıtabilir.

4. Mal Rejimi ve Mülkiyet Konuları – Çifte Vatandaşlık Neyi Değiştirir?

Bu konu en kritik konulardan biridir.

A. Türk taşınmazları her durumda Türk hukukuna tabidir (lex rei sitae).

Çifte vatandaş olup olmaması fark etmez.

B. Mal rejimi ise şu kriterlere göre belirlenir:

Tarafların hukuk seçimi
Ortak mutad mesken hukuku
Ortak milli hukuk (çifte vatandaşta Türk hukuku üstün)
En sıkı bağlı hukuk

Örnek:
Türk–Hollanda çifte vatandaşı bir kişi Hollanda’da evlendiyse ve evlilik boyunca orada yaşadıysa → Hollanda hukuku mal rejiminde uygulanabilir.

5. Çifte Vatandaşlarda Velayet ve Çocuğun Durumu

A. Çocuğun üstün yararı ilkesi belirleyicidir.

B. Mutad mesken belirleyici hâle gelir

Çifte vatandaş ebeveynlerden biri çocuğu Türkiye’ye getirse bile Lahey Sözleşmesi devreye girer.

C. Yabancı ülke velayet kararı Türkiye’de tanınabilir

Ancak kamu düzeni ve çocuğun üstün yararı yönünden inceleme yapılır.

6. Nafaka ve Tazminat Kararlarının Tenfizi

Çifte vatandaşların yabancı ülkedeki:

Yoksulluk nafakası,
İştirak nafakası,
Tazminat kararları,
Masraf/avukatlık ücreti kararları

Türkiye’de tenfiz edilerek icra edilebilir.

Tanıma yeterli değildir.

7. Çifte Vatandaşların Ticari Uyuşmazlıkları

Bir kişi hem Türk hem yabancıysa:

Yabancı ticari mahkeme kararları tenfiz edilebilir
Türkiye’de ticari icra yapılabilir
Tahkim kararları New York Sözleşmesine tabidir

Vatandaşlık burada sınırlayıcı bir faktör oluşturmaz.

8. Çifte Vatandaşlıklarda En Çok Karıştırılan Konular

1. “Yabancı vatandaşlığım var, Türk hukuku uygulanmaz.” → Yanlış

Kişi Türk vatandaşı olduğu sürece Türk hukuku devreye girer.

2. “Yabancı boşanmam otomatik olarak Türkiye’de geçerli.” → Yanlış

Tanınmadan geçerlilik yoktur.

3. “Çifte vatandaş olduğu için Lahey Sözleşmesi uygulanmaz.” → Yanlış

Çocuğun mutad meskeni belirleyicidir.

4. “Mülkiyet paylaşımı yabancı mahkemeye göre yapılacak.” → Yanlış

Türkiye’deki taşınmazları yabancı mahkeme kararı bağlamaz.

9. Çifte Vatandaşlarda Tanıma/Tenfiz Red Sebepleri

Usulsüz tebligat
Kamu düzenine aykırılık
Apostilsiz belge
Kesinleşme eksikliği
Tarafın Türkiye’de adresi bulunmaması
Çocuğun üstün yararını ihlal eden velayet kararları

Bu redler kesin hüküm değildir – eksiklik giderilerek yeniden dava açılabilir.

10. Sonuç: Çifte Vatandaşlık, Tanıma/Tenfiz Sürecini Karmaşıklaştırsa Da Engellemez

2025 uygulamasında:

Türk vatandaşlığı üstün ancak mutad mesken belirleyicidir,
Yabancı kararların tanınması ve tenfizi mümkündür,
Mal rejimi ve velayet konuları ayrı ayrı analiz edilmelidir,
Tenfiz için doğru belge ve tebligat yönetimi şarttır.

Çifte vatandaşlık, hukuki süreci karmaşıklaştırsa da doğru strateji ile tüm işlemler başarıyla tamamlanabilir.

Single Blog Title