Giriş: Tanıma ve Tenfiz Süreçlerinde En Çok Dosya Tebligat Engeline Takılıyor

Yabancı ülkede verilen boşanma, nafaka, velayet, tazminat veya ticari kararların Türkiye’de tanınması ve tenfiz edilmesi için açılan davalarda en çok gecikme yaratan unsur tebligattır.

2025 yılında hâlâ tanıma/tenfiz dosyalarının yaklaşık %60’ı tebligat nedeniyle gecikmekte veya eksik işlem sebebiyle reddedilebilmektedir.

Uluslararası adli yardımlaşma, konsolosluk yoluyla tebligat, posta yoluyla tebligat ve Lahey Tebligat Sözleşmesi gibi mekanizmalar doğru kullanılmadığında süreç uzamakta ve ciddi hak kayıpları ortaya çıkmaktadır.

---

1. Tanıma/Tenfiz Davasında Tebligat Neden Bu Kadar Önemlidir?

MÖHUK m.54’e göre tenfiz için gerekli şartlardan biri:

“Davalının yabancı mahkemede yürüyen davada savunma hakkının ihlal edilmemiş olması.”

Bu şartın incelenebilmesi için yabancı davanın tarafına Türkiye’de açılan tenfiz davası da usulüne uygun tebliğ edilmelidir.

Yanlış tebligat → red sebebidir.

---

2. Tebligat Yöntemleri (2025 Uygulaması)

Her ülkenin tebligat sistemi farklı olduğundan kullanılacak yöntem değişebilir.

A. Lahey Tebligat Sözleşmesi Kapsamında Tebligat

Türkiye bu sözleşmeye taraftır.
Avrupa ülkelerinin çoğu ve ABD bu sisteme dahildir.

Avantajları:

• Standart prosedür

• Hızlı iletim

• Tebligatın geçerliliğinde yüksek güvenlik

B. Konsolosluk Yoluyla Tebligat

Apostil uygulanmayan ülkelerde (Katar, Suudi Arabistan, BAE) tercih edilir.

C. Posta Yoluyla Tebligat (Registered Mail / iade taahhütlü)

ABD, İngiltere gibi ülkelerde posta tebligatı geçerli olabilir.

D. Adli Yardımlaşma Anlaşmaları

Bazı ülkelerle ikili anlaşmalar tebligatı hızlandırır.

E. İlanen Tebligat

Adres bulunamazsa ilan yapılabilir; ancak son çare yöntemdir.

---

3. Tebligatın Yapılamaması Tenfiz Davasına Nasıl Etki Eder?

A. Tebligat hiç yapılamazsa:

Tenfiz davası ilerlemez.

B. Usulsüz tebligat yapılırsa:

Karar yüksek ihtimalle red edilir.

C. Davalı yargılamayı takip etmezse:

Tebligat geçerli ise sorun yoktur.

D. Davalı yurt dışındaysa 2 ay tebliğ süresi uzar

Mahkeme beklemek zorundadır.

Her durumda tebligat sorunu çözülmeden karar verilmez.

---

4. Adres Bulunamazsa Ne Yapılır? (2025 Güncel Uygulama)

• MERNİS üzerinden kontrol

• Konsolosluk kayıtlarının incelenmesi

• Yabancı ülkeden adres araştırma talebi

• Yakın akrabaların adres tespiti

• Sosyal medya – yer bildirim kayıtları

• Pasaport giriş–çıkış analizleri

Adres bulunamazsa ilanen tebligat yapılır.
Ancak Yargıtay, ilanen tebligatı çok istisnai kabul eder.

---

5. En Sık Tebligat Sorunu Yaşanan Ülkeler

ABD:

Eyalet bazlı farklılık, posta tebligatının kabul edilip edilmediği tartışmalıdır.

Avustralya:

Tebligat süresi çok uzundur (4–8 ay).

İngiltere:

Posta tebligatı genelde kabul edilir ancak eksik belge olursa ret gelir.

Katar, BAE, Suudi Arabistan:

Apostil yoktur → konsolosluk yoluyla tebligat yapılır.

Hollanda & Almanya:

Tebligat şartları katıdır; Lahey sistemi hızlıdır.

---

6. Yabancı Mahkemede Yapılan Tebligat Türkiye’de Nasıl Değerlendirilir?

Tenfiz davasında Türk mahkemesi şu sorulara bakar:

• Tebligat usulüne uygun mu?

• Taraf duruşmada savunma imkanına sahip mi?

• Tebligatın içeriği anlaşılır mı?

• Tebligat doğru adrese mi yapılmış?

• Tebligatın yapıldığına dair ispat var mı?

Bu şartlardan biri eksikse tenfiz reddedilebilir.

---

7. Tebligat Sorununu Önlemenin En Etkili Yolu: Türk Mahkemesine Doğru Adres Bildirmek

Tenfiz davasında davalının:

• Tam adresi,

• Ülke/eyalet bilgisi,

• Posta kodu,

• Telefon ve e-posta bilgisi

ne kadar eksiksiz yazılırsa süreç o kadar hızlanır.

Eksik adres → tebligatın geri dönmesine, davanın aylarca gecikmesine yol açar.

---

8. Tebligat Red Sebebi Olduysa Ne Yapılır?

Tebligat eksikliği nedeniyle tenfiz reddedildiyse:

1. Eksiklik giderilir

2. Doğru adres tespit edilir

3. Yeni belgeler hazırlanır

4. Yeniden tenfiz davası açılır

Bu tür redler kesin hüküm oluşturmaz.

---

9. Avukatlar İçin Pratik Tavsiyeler (2025)

• Davalının adresini mutlaka iki ayrı kaynaktan doğrulayın

• Tebligatın fotoğrafı ve kayıtlarını dosyaya ekleyin

• Lahey formlarını doğru doldurun

• Konsolosluk yetkisi olup olmadığını teyit edin

• Posta yoluyla tebligat yapılacaksa ülke hukukunu araştırın

• Tebligat gecikmelerini mahkemeye düzenli bildirin

Tebligat, tanıma/tenfiz davasının kaderini belirleyen en kritik aşamadır.

---

10. Sonuç: Tebligat Sorunları Çözülebildiğinde Tanıma/Tenfiz Davaları Çok Hızlı Sonuçlanır

2025 uygulaması gösteriyor ki:

• Tebligat doğru yapılırsa tenfiz 4–6 ayda sonuçlanmaktadır.

• Tebligat eksikliği giderilebilir bir sorundur.

• Uluslararası adli yardımlaşma mekanizmaları Türkiye tarafından etkin kullanılmaktadır.

• Yargıtay tebligat konusunda sıkı denetim yapmakla birlikte çözüm odaklıdır.

Doğru adres tespiti ve uygun tebligat yöntemi seçimi ile tenfiz süreci sorunsuz ilerler.