Giriş: Uluslararası Evliliklerde Mal Rejiminin Önemi Artıyor

Türkiye’de yabancılarla yapılan evlilikler veya Türkiye’de yaşayan yabancıların kendi aralarında yaptıkları evlilikler giderek artmaktadır. Bu durum, mal rejimi, evlilik sözleşmesi, mal paylaşımı, edinilmiş mallara katılma rejimi, kişisel malların korunması ve boşanma hâlinde tasfiye gibi konularda uluslararası hukukun devreye girmesine neden olmaktadır.

2025 itibarıyla Türk hukuku, yabancıların Türkiye’de evlilik sözleşmesi yapmasına ve mal rejimi belirlemesine hem izin verir hem de geniş bir alan tanır. Ancak uygulanacak hukukun doğru seçilmemesi büyük uyuşmazlıklara yol açabilir.

---

1. Yabancılar Türkiye’de Evlilik Sözleşmesi Yapabilir mi?

Evet. Türk Medeni Kanunu m.203–206 hükümleri uyarınca:

Yabancılar Türkiye’de evlilik sözleşmesi (mal rejimi sözleşmesi) yapabilir.

Sözleşme, tarafların vatandaşlığına bakılmaksızın geçerlidir.

A. Kimler yapabilir?

• Türk + yabancı eş

• Yabancı + yabancı eş

• Çifte vatandaş eşler

Hepsi Türkiye’de geçerli bir evlilik sözleşmesi düzenleyebilir.

---

2. Evlilik Sözleşmesi Nasıl Yapılır?

Mal rejimi sözleşmesi üç şekilde yapılabilir:

A. Noterde Evlilik Sözleşmesi (En yaygın yöntem)

Noterde düzenleme şeklinde yapılır.
Yabancı eşin pasaportu yeterlidir.
Gerekirse yeminli tercüman bulunur.

B. Evlilik sırasında nikâh memuru önünde

Taraflar nikâh sırasında mal rejimi seçebilir.

C. Evlilikten sonra

Evlilik süresi içinde de her zaman sözleşme yapılabilir.

---

3. Yabancılar Hangi Mal Rejimini Seçebilir?

Türk Medeni Kanunu dört farklı mal rejimine izin verir:

1. Edinilmiş mallara katılma rejimi (yasal rejim)

2. Mal ayrılığı

3. Paylaşmalı mal ayrılığı

4. Mal ortaklığı

Yabancılar Türkiye’de bu dört rejimden birini serbestçe seçebilir.

---

4. Peki Hangi Ülke Hukuku Uygulanacak?

Bu en kritik sorudur.

MÖHUK m.15’e göre mal rejiminde uygulanacak hukuk belirlenirken şu sıraya bakılır:

1. Tarafların hukuk seçimi (uygulamada en sağlam yöntem)

Taraflar bir evlilik sözleşmesiyle:

• Türk hukukunu,

• Vatandaşlık hukukunu,

• Mutad mesken hukukunu

seçebilir.

2. Hukuk seçimi yoksa: Ortak mutad mesken hukuku

Örnek:
Türk–Alman çift Almanya’da yaşıyorsa → Alman hukuku

3. Ortak mutad mesken yoksa: Ortak milli hukuk

Örnek:
Her iki taraf da Rus vatandaşıysa → Rus hukuku

4. Bunlar da yoksa: En sıkı bağlı hukuk

---

5. Yabancıların Evlilik Sözleşmesi Yaparken En Çok Hangi Durumlarda Sorun Yaşanıyor?

A. Hukuk seçimi yapılmaması

Bu, en büyük hatadır.
Evlilik sözleşmesi Türkçe hazırlanır ama hangi ülke hukukunun uygulanacağı yazılmazsa uyuşmazlık çıkar.

B. Yabancı eşin sözleşmeyi anlamaması

Tercüman bulundurulmazsa sözleşme geçersiz sayılabilir.

C. Yabancı ülkede boşanma olursa sözleşmenin geçersiz sayılması

Bazı ülkeler yabancı sözleşmeleri tanımayabilir.

D. Türkiye’deki taşınmazların paylaşımında yanlış beklenti

Türkiye’de taşınmaz paylaşımı Türkiye hukukuna tabidir (lex rei sitae).

---

6. Yabancıların Türkiye’deki Malvarlığı Boşanma Sonrası Nasıl Paylaşılır?

A. Taşınmazlar

Türkiye’de bulunan taşınmaz mallar mutlaka Türk hukukuna göre paylaşılır.
Yabancı mahkeme bu konuda karar veremez.

B. Taşınırlar ve diğer malvarlığı

Uygulanacak hukuk sözleşmeye veya MÖHUK m.15’e göre belirlenir.

C. Şirket hisseleri

Eşlerin ortaklık payları da mal rejimi kapsamında değerlendirilebilir.

---

7. Evlilik Sözleşmesi Yapılmazsa Hangi Mal Rejimi Geçerli Olur?

Varsayılan mal rejimi:

Edinilmiş mallara katılma rejimidir.

Bu nedenle Türkiye’de yaşayan yabancılar bir sözleşme yapmadıkları takdirde Türk Medeni Kanunu m.218–241 hükümleri uygulanır.

---

8. Türkiye’de Yapılan Evlilik Sözleşmesi Yabancı Ülkelerde Geçerli midir?

Bu soru çok önemlidir.

Türkiye’de yapılan sözleşmenin yabancı ülkede geçerliliği şu faktörlere bağlıdır:

• Ülkenin tanıma–tenfiz sistemi,

• Kamu düzeni,

• Mal rejimi düzenlemeleri,

• Şekil şartları.

Örneğin Almanya, Fransa ve Hollanda genellikle Türk sözleşmelerini tanır; ancak ABD eyaletlerinde durum değişebilir.

---

9. En Sık Yapılan Hatalar

Yabancı uyruklu kişilerin evlilik sözleşmesi süreçlerinde yaptığı hatalar:

• Hukuk seçimi yapmamak,

• Tercüman kullanmamak,

• “Her ülkede geçerli sanmak”,

• Tapu paylaşımını protokolle düzenlemeye çalışmak,

• Mal rejimini boşanma protokolünde belirtmek (ayrı değerlendirilir),

• Yabancı mahkeme kararını Türkiye’de tanıtmayı unutmak.

---

10. Evlilik Sözleşmesi Boşanmada Ne İşe Yarar?

• Mal paylaşımı davalarını ortadan kaldırır,

• Yargılama süresini kısaltır,

• Tarafların haklarını önceden belirler,

• Tartışmaları azaltır,

• Uluslararası uyuşmazlıklarda güvenli bir çerçeve sağlar.

2025 yılında evlilik sözleşmeleri uluslararası aile hukuku danışmanlığının temel parçası hâline gelmiştir.

---

Sonuç: Yabancılar İçin Türkiye’de Evlilik Sözleşmesi Yapmak Güçlü ve Güvenli Bir Hukuki Araçtır

Türkiye, yabancıların evlilik sözleşmesi yapmasına geniş imkân tanıyan bir ülkedir.
Doğru düzenlenen bir sözleşme:

• Mal paylaşımını,

• Yabancı mahkeme süreçlerini,

• Miras uyuşmazlıklarını,

• Uluslararası aile hukuku risklerini

büyük ölçüde azaltır.

Bu nedenle hem Türk vatandaşları hem yabancılar için evlilik sözleşmesi en etkili hukuki koruma yöntemlerinden biridir.