Polonya’da Ticaret ve İş Hukuku Çerçevesinde Yabancı Şirketlerin Yükümlülükleri
Giriş
Polonya, AB iç pazarına açılan kapı konumunda olması ve yatırım dostu yapısıyla yabancı şirketlerin dikkatini çeken bir ülkedir. Ancak Polonya’da faaliyet gösteren yabancı şirketler, hem ticaret hukuku hem de iş hukuku kapsamında belirli yükümlülükleri yerine getirmekle yükümlüdür.
Bu rehber, Polonya’da ticari faaliyette bulunan yabancı şirketlerin kuruluş, vergilendirme, işçi çalıştırma, sosyal güvenlik, iş güvenliği ve denetim yükümlülüklerini kapsamlı şekilde ele almaktadır.
I. Polonya Ticaret Hukukunun Genel Çerçevesi
1. Hukuki Dayanak
-
Polonya Ticaret Şirketleri Kanunu (Kodeks Spółek Handlowych, KSH)
-
Polonya Medeni Kanunu
-
AB Direktifleri (şirketler hukuku, muhasebe, şeffaflık)
2. Şirket Türleri
-
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (Sp. z o.o.) → Limited şirket.
-
Spółka Akcyjna (S.A.) → Anonim şirket.
-
Şahıs şirketleri, şube ve temsilcilik ofisleri.
3. Yabancıların Hakları
-
Yabancı şirketler Polonya’da Polonya vatandaşlarıyla eşit haklara sahiptir.
-
AB hukukunun sağladığı “serbest girişim” ilkesi geçerlidir.
II. Yabancı Şirketlerin Kuruluş Süreci
-
Şirket türünün seçilmesi (Sp. z o.o. genellikle tercih edilir).
-
Ana sözleşmenin noter huzurunda hazırlanması.
-
KRS (Ulusal Mahkeme Sicili) kaydı.
-
Vergi numarası (NIP) ve istatistik numarası (REGON) alınması.
-
Banka hesabı açılması.
-
ZUS (sosyal güvenlik kurumu) kaydı.
III. Vergi ve Muhasebe Yükümlülükleri
-
Kurumlar Vergisi (CIT): %19, küçük şirketler için %9.
-
KDV: %23 (indirimli oranlar %8, %5).
-
Stopaj Vergisi: temettü ve lisans ödemelerinde %19.
-
Yıllık finansal rapor hazırlama zorunluluğu.
-
Çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması (Türkiye–Polonya 1994).
IV. İş Hukuku Kapsamında Yükümlülükler
1. İş Sözleşmeleri
-
Yazılı iş sözleşmesi zorunludur.
-
Belirsiz süreli sözleşme esastır.
-
Çalışma saatleri haftada 40 saat.
2. Asgari Ücret
-
2025 itibarıyla aylık 4.600 PLN brüt.
3. İşçi Hakları
-
Yıllık ücretli izin (20–26 gün).
-
Hastalık ve doğum izni.
-
Eşit muamele ve ayrımcılık yasağı.
V. Sosyal Güvenlik (ZUS) Yükümlülükleri
-
İşveren, işçileri ZUS’a kaydetmek zorundadır.
-
Primler: emeklilik, sağlık, işsizlik, iş kazası sigortası.
-
Yabancı çalışanlar da sosyal güvenlik sistemine dahildir.
VI. İşverenin İş Sağlığı ve Güvenliği Sorumlulukları
-
Güvenli çalışma koşulları sağlanmalı.
-
İş sağlığı ve güvenliği eğitimleri verilmeli.
-
Koruyucu ekipman sağlanmalı.
-
İş kazaları kayıt altına alınmalı.
VII. Denetimler ve Uyum Süreçleri
-
Ulusal İş Müfettişliği (PIP) düzenli denetimler yapar.
-
Usulsüzlük halinde idari para cezaları.
-
Vergi usulsüzlüklerinde hapis cezası riski.
VIII. Türk Şirketleri İçin Özel Durumlar
-
Türkiye–Polonya BIT sayesinde yatırım koruması.
-
Çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması ile vergi avantajı.
-
Polonya üzerinden AB pazarına giriş imkanı.
-
İnşaat, lojistik ve enerji sektörlerinde rekabet avantajı.
IX. Stratejik Öneriler
-
Şirket kuruluşunda Sp. z o.o. modeli tercih edilmeli.
-
Profesyonel muhasebe ve hukuk desteği alınmalı.
-
İş sözleşmeleri ayrıntılı düzenlenmeli.
-
Vergi planlaması yapılmalı.
-
Uyum denetimleri için iç prosedürler oluşturulmalı.
X. Örnek Senaryolar
-
Senaryo 1: Türk lojistik şirketi, ZUS kaydı yapmadığı için cezalandırıldı.
-
Senaryo 2: Türk inşaat firması, işçi sözleşmelerini eksik düzenledi → iş mahkemesinde tazminat ödedi.
-
Senaryo 3: Türk teknoloji firması, çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmasıyla vergi avantajı elde etti.
XI. Sık Sorulan Sorular
-
Yabancı şirketler Polonya’da hangi tür şirket kurabilir? → En çok tercih edilen Sp. z o.o.
-
Asgari ücret ne kadar? → 2025’te 4.600 PLN brüt.
-
Türk çalışanlar için özel düzenleme var mı? → ✔ Çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması.
-
Denetimler sık mı yapılır? → PIP düzenli denetim yapar.
-
Vergi yükümlülükleri neler? → CIT, KDV, stopaj, ZUS primleri.
Sonuç
Polonya’da faaliyet gösteren yabancı şirketler, hem ticaret hukuku hem de iş hukuku açısından sıkı yükümlülüklere tabidir.
Türk şirketleri için Polonya, AB pazarına giriş açısından eşsiz fırsatlar sunmaktadır. Ancak bu fırsatlar, yalnızca uyumlu bir ticaret ve iş hukuku stratejisi ile değerlendirilebilir.
Profesyonel hukuk ve mali danışmanlık, yabancı şirketlerin Polonya’da uzun vadeli başarısının anahtarıdır.
About Post Author
