Definitie en elementen van averij-grosse: het principe van wederzijdse opoffering in de maritieme handel

De zeehandel is al eeuwenlang de belangrijkste motor van de internationale handel. Zeetransport is echter bezaaid met gevaren als gevolg van weersomstandigheden, technische storingen, piratenaanvallen, aanvaringen en andere onvoorziene risico's.
Geconfronteerd met deze gevaren moet de kapitein van een schip soms buitengewone beslissingen nemen om het schip, de lading en de vracht te redden.
Als gevolg van deze beslissingen kan het schip of een deel van de lading verloren gaan, of kunnen er buitengewone kosten ontstaan.

In het Turkse recht wordt deze situatie averij-grosse genoemd. Dit concept is geregeld in zowel het Turkse Wetboek van Koophandel (TTK) als de York-Antwerpse Regels en wordt al vele jaren toegepast in de internationale scheepvaart.

---

1. Definitie van algemene averij

Volgens artikel 1272 van het Turkse Wetboek van Koophandel is averij-grosse het volgende:

"Average wordt gedefinieerd als alle buitengewone offers en uitgaven die bewust en redelijkerwijs worden gedaan om een ​​gemeenschappelijk gevaar af te wenden wanneer het schip, de lading en de vracht gezamenlijk worden geconfronteerd."

Deze definitie geeft ons drie basiscriteria:

1. Gemeenschappelijk gevaar: Het schip, de lading en de vracht moeten allemaal aan hetzelfde gevaar worden blootgesteld.

2. Bewust offer of inspanning: Dit moet bewust gebeuren om het gevaar uit te sluiten.

3. Uitzonderlijk: Het moet buiten de normale zeilactiviteiten vallen.

---

2. Elementen van de algemene averij

Om een ​​gebeurtenis als algemeen gemiddelde te beschouwen, moeten de volgende elementen gelijktijdig optreden.

---

2.1. Algemene gevaren

• Het schip, de lading en de vracht moeten tegelijkertijd een reëel, dreigend en ernstig gevaar lopen.

• De bepalingen inzake averij-grosse zijn niet van toepassing indien het gevaar alleen het schip of alleen de lading betreft.

• Voorbeeld: Het risico dat een schip kapseist tijdens een storm is een veelvoorkomend gevaar voor het schip, de lading en de goederen.

---

2.2. Bewust en weloverwogen offer

• De genomen maatregelen moeten weloverwogen zijn om het gevaar te elimineren .

• Zelfopoffering verschilt van schade die per ongeluk of tijdens routinehandelingen ontstaat.

• Voorbeeld: Containers overboord gooien (om te voorkomen dat het schip zinkt).

---

2.3. Buitengewoon

• De genomen maatregelen of gemaakte kosten mogen niet binnen het kader van de normale bedrijfsvoering vallen.

• Dagelijks onderhoud, tankbeurten of standaard havengelden worden niet als buitengewoon beschouwd.

• Voorbeeld: Om aan een piratenaanval te ontsnappen, afwijken van de geplande route, een veilige haven opzoeken en extra havengelden betalen.

---

2.4. Doel van het elimineren van het gevaar

• Het offer of de uitgave moet erop gericht zijn de directe dreiging weg te nemen.

• Ook als het gevaar niet volledig is weggenomen, maar de genomen maatregel het gevaar redelijkerwijs heeft verminderd, valt dit nog steeds binnen het algemeen belang.

• Voorbeeld: Water wordt in de laadruimen gepompt om een ​​brand op een schip te blussen, met schade aan de goederen tot gevolg.

---

2.5. Redelijkheid

• De genomen maatregel redelijk .

• Het maken van buitensporige en onnodige uitgaven terwijl er minder risicovolle of kostbare oplossingen bestaan, schendt het beginsel van redelijkheid.

• De redelijkheidsbeoordeling is gebaseerd op de informatie die beschikbaar was op het moment van de gebeurtenis; later verkregen informatie wordt niet in aanmerking genomen.

---

3. Casestudies van het algemeen gemiddelde

• Jettison: Het overboord gooien van een deel van de lading om een ​​schip lichter te maken tijdens een storm.

• Overstroming van het schip: Water wordt in de ruimen gepompt om een ​​brand te blussen, met schade aan de goederen tot gevolg.

• Koerswijziging: Op weg naar een onverwachte haven voor noodreparaties.

• Piratendreiging: schakel extra beveiligingsdiensten in of huur een extra begeleidingsschip in.

• Sleepkosten: Het betalen van buitengewone sleepkosten om een ​​gestrand schip te bergen.

---

4. Juridische regulering en implementatie

• Turks recht: Artikelen 1272-1285 van het Turkse Wetboek van Koophandel regelen averij-grosse, de voorwaarden ervan en de verdeling van de kosten.

• Internationale praktijk: De York-Antwerpse regels hebben de voorkeur, met name bij internationaal goederenvervoer.

  • Het bevat gedetailleerde lijsten van welke soorten offers en uitgaven in aanmerking komen als averij-grosse.

  • Het bepaalt de methoden voor kostenverdeling.

---

5. Het principe van delen

De kosten en verliezen bij averij-grosse worden naar rato verdeeld op basis van de waarde van het schip, de lading en de vracht.
Eerst wordt de waarde van alle activa vastgesteld, waarna het aandeel van elke partij wordt berekend op basis van de totale waarde.

Voorbeeld van een berekening:

• Totale waarde: 10.000.000 TL

• Prijs: 1.000.000 TL

• Scheepswaarde: 50% → 500.000 TL

• Laadwaarde: 40% → 400.000 TL

• Vrachtkosten: 10% → 100.000 TL

---

6. Het belang van bewijsmateriaal en documenten

Om een ​​claim voor het gemiddelde te laten accepteren:

• Kapiteinsverslag (logboek)

• Algemene gemiddelde melding

• Factuur- en betalingsdocumenten

• cognossementen

• Foto's en video's van het incident
  moeten worden bijgevoegd. Ontbrekende documenten kunnen ertoe leiden dat het recht om ze te delen vervalt.

---

7. Conclusie

Algemene averij is een belangrijk juridisch beginsel in de zeevaart dat het principe van gemeenschappelijk offer in het licht van een gemeenschappelijk gevaar belichaamt. Offers die worden gebracht zonder dat de noodzakelijke elementen volledig zijn vastgesteld, vallen niet onder dit beginsel. Daarom moeten kapiteins, reders en ladingeigenaren handelen binnen het kader van zowel het Turkse Wetboek van Koophandel als internationale regelgeving, en na het incident alle benodigde documenten verzamelen.