Wat voorkomt geweld en wanordelijkheden in de sport?

Wat houdt de preventie van geweld en wanorde in de sport in? Een juridische analyse van fans, clubs, federaties, elektronische kaartverkoop, toeschouwersverboden en sancties onder Wet nr. 6222.

 

Ingang

wat precies inhoudt het voorkomen van geweld en wanorde in de sport, beperkt zich niet tot simpele vechtpartijen op de tribune, het gooien van voorwerpen op het veld of onbehoorlijk gedrag jegens supporters van de tegenstander. In de Turkse wetgeving betreft dit een bijzondere afweging tussen de veiligheid van sportevenementen en de bescherming van de openbare orde. Met andere woorden, hoewel sportevenementen sociale ruimtes zijn waar competitie en spanning intens worden beleefd, zijn het ook publieke evenementen die ernstige veiligheidsrisico's met zich mee kunnen brengen. Om die reden beschouwt de wetgever geweld en wanorde in de sport niet alleen als een veiligheidsprobleem dat pas wordt aangepakt wanneer zich een incident voordoet, maar als een specifiek gebied dat voorafgaande planning, beheer en wettelijk toezicht vereist. (uogm.gsb.gov.tr)

Het fundamentele kader in de Turkse wetgeving werd vastgelegd in Wet nr. 6222 betreffende de preventie van geweld en wanordelijkheden in de sport, gedateerd 31 maart 2011. Deze wet werd gepubliceerd in het Staatsblad nr. 27905 op 14 april 2011 en onderging vervolgens aanzienlijke wijzigingen, met name in Wet nr. 7182 van 4 juli 2019. De uitvoeringsprincipes werden verder uitgewerkt in de Uitvoeringsregeling van de Wet ter voorkoming van geweld en wanordelijkheden in de sport, gedateerd 22 december 2012. Deze normatieve structuur stelde niet alleen bepalingen vast voor misdrijven en straffen, maar definieerde ook systematisch de plichten van clubs, fanverenigingen, wetshandhavingsinstanties, federaties en omroeporganisaties. ( uogm.gsb.gov.tr )

De term 'preventie van geweld en wanorde in de sport' omvat daarom niet alleen strafrechtelijke sancties in engere zin, maar ook, in bredere zin, veiligheidsplanning, elektronische ticketsystemen, toegangscontroles, particuliere beveiligingsorganisaties, toeschouwersverboden, fanbeheer en de organisatorische verantwoordelijkheden van clubs. Het probleem uitsluitend bekijken vanuit het perspectief van 'fanmisdrijven' zou een onvolledig begrip zijn van de doelstellingen en de systematische aanpak van Wet nr. 6222. (uogm.gsb.gov.tr)

Wat houdt het concept 'Het voorkomen van geweld en wanorde in de sport' in?

Volgens het eerste artikel van de wet is het doel van de regelgeving het voorkomen van geweld en wanordelijkheden in sportstadions, de omgeving ervan, de plekken waar fans samenkomen en de routes van en naar het stadion vóór, tijdens en na wedstrijden. Deze verklaring alleen al is zeer belangrijk. De wetgever heeft de wettelijke bescherming namelijk niet beperkt tot het stadion zelf. Ook transportroutes, plekken waar fans samenkomen en de beveiliging rondom het stadion op wedstrijddagen vallen onder deze regeling. (uogm.gsb.gov.tr)

De bepaling over de reikwijdte breidt het onderwerp verder uit. Volgens deze bepaling omvat de regelgeving veiligheidsmaatregelen, verboden handelingen en gedragingen, de sancties die daarop van toepassing zijn, en de plichten en verantwoordelijkheden van sportclubs, managers, atleten, particuliere beveiligingsmedewerkers, scheidsrechters, fans, fanverenigingen, federaties, mediaorganisaties en andere relevante instellingen. Het gaat hier dus niet alleen om de dreiging met straf, maar ook om een ​​regime van naleving en verantwoording. (uogm.gsb.gov.tr)

Met name door de wijzigingen van 2019 is het begrip 'sportterrein' ruimer gedefinieerd. Het omvat niet langer alleen het speelveld, maar ook tribunes, privé-kijkruimtes, kleedkamers, verzamelplaatsen voor fans, routes van en naar de locatie, voertuigen die worden gebruikt voor groepsvervoer door teams of fans, en trainingskampen van teams. Het praktische gevolg hiervan is dat zelfs als een geweldsincident niet direct op het veld plaatsvindt, het onder de reikwijdte van Wet nr. 6222 kan vallen als het verband houdt met de sportorganisatie. (uogm.gsb.gov.tr)

Waarom was een speciale wet nodig?

Gewelddadige incidenten tijdens sportevenementen kunnen tot op zekere hoogte bestraft worden op grond van de algemene strafrechtelijke regels. Zo is het Turkse Wetboek van Strafrecht al van toepassing op handelingen zoals opzettelijke mishandeling, bedreiging, belediging, materiële schade of verstoring van de openbare orde. Sportevenementen verschillen echter van gewone openbare evenementen door de grote menigte, het sterke gevoel van saamhorigheid, georganiseerde fanbases, massabewegingen, spontane provocaties en de invloed van de media. Om deze reden zijn algemene regelgevingen onvoldoende gebleken om de unieke risico's van sportveiligheid te voorkomen. Wet nr. 6222 is juist in het leven geroepen om deze lacune op te vullen. (uogm.gsb.gov.tr)

Bovendien heeft de wet niet alleen een mechanisme ingesteld dat in werking treedt nadat een misdrijf is gepleegd. een preventieve juridische aanpak met instrumenten zoals elektronische ticketsystemen, cameraregistratie, veiligheidsplannen, verplichtingen ten aanzien van particuliere beveiliging, uitsluiting van wedstrijden en coördinatievergaderingen. Wet nr. 6222 pakt de kwestie van veiligheid in de sport dus proactief aan, niet reactief. De juridische waarde ligt niet alleen in het opleggen van straffen, maar ook in het zoveel mogelijk voorkomen van geweld. (uogm.gsb.gov.tr)

Op welke gebieden valt wet nr. 6222?

Het antwoord op deze vraag is een van de punten waar in de praktijk de meeste fouten worden gemaakt. Veel mensen denken dat de wet alleen van toepassing is op voetbalstadions of alleen gericht is op ongeregeldheden onder het publiek. De wet is echter zo opgesteld dat deze van toepassing is op "alle soorten sportwedstrijden en -competities die georganiseerd worden, waarvan de organisatie is toegestaan ​​of waaraan de federaties bijdragen". De regelgeving voorziet ook in diverse veiligheidsverplichtingen voor topcompetities in andere sporten dan voetbal, zoals basketbal, volleybal en handbal. (uogm.gsb.gov.tr)

Bovendien is de reikwijdte niet beperkt tot het wedstrijdterrein. Tijdelijke of permanente verzamelplaatsen voor fans, privé-kijkruimtes, teamkampen en groepsvervoervoertuigen vallen ook onder het wettelijke regime. Incidenten veroorzaakt door uitsupportersgroepen in het openbaar vervoer of in konvooien, zelfs als ze niet direct in het stadion plaatsvinden, worden daarom beoordeeld in het kader van de sportveiligheidswetgeving. Deze aanpak zorgt ervoor dat geweld niet alleen wordt aangepakt waar het zich voordoet, maar ook binnen de organisatiestructuur waar het ontstaat. (uogm.gsb.gov.tr)

Juridische verantwoordelijkheid van clubs en organisaties

Bij de bestrijding van geweld in de sport ligt de focus vaak uitsluitend op de toeschouwers; een aanzienlijk deel van Wet nr. 6222 is echter gewijd aan de structurele verplichtingen waaraan clubs moeten voldoen. De wet bepaalt dat clubs verantwoordelijk zijn voor het aanschaffen van de noodzakelijke technische apparatuur, het installeren van camerasystemen en het implementeren van elektronische kaartsystemen om de veiligheid in de wedstrijd- en toeschouwerszones te waarborgen. Deze verplichtingen zijn met name duidelijk en concreet voor bepaalde clubs in de hoogste competities. (uogm.gsb.gov.tr)

De regelgeving beschrijft deze verantwoordelijkheid ook in detail. Het opstellen van een beveiligingsplan voor de sportlocatie, het organiseren van de interne beveiliging, het definiëren van de functieomschrijvingen van het particuliere beveiligingspersoneel, het vaststellen van evacuatieprocedures en het creëren van een infrastructuur voor geluid, camera's, tourniquets en noodstroomvoorziening, maken allemaal deel uit van de organisatiebeveiliging. Binnen dit kader is de club niet alleen een "juridische entiteit die de wedstrijd organiseert", maar ook verantwoordelijk voor risicomanagement.

De juridische logica is hier duidelijk: een sportclub is niet slechts een organisator die toeschouwers in het stadion ontvangt; zij heeft een bepaalde zorgplicht bij het plannen van de beveiliging, het uitvoeren van maatregelen en het handhaven van de orde. Wanneer deze zorgplicht wordt geschonden, kunnen zowel administratieve boetes als, afhankelijk van de aard van de overtreding, zwaardere juridische gevolgen volgen. Artikel 21 van de wet regelt expliciet administratieve boetes voor schendingen van de verplichting om particulier beveiligingspersoneel in te zetten en voor het toelaten van toeschouwers boven de capaciteit of zonder tickets in ruimtes waar geen elektronisch ticketsysteem is ingevoerd. (uogm.gsb.gov.tr)

Elektronisch ticketsysteem en digitaal beveiligingsaspect

De moderne sportveiligheid is niet langer uitsluitend gebaseerd op fysieke controles en politieoptreden. Een van de meest opvallende instrumenten van Wet nr. 6222 is het systeem van gepersonaliseerde elektronische kaarten en elektronische tickets. Volgens de wet kan voor personen die tickets willen kopen een elektronische kaart met identiteitsgegevens en een foto worden aangemaakt; een persoon kan de wedstrijd alleen als toeschouwer betreden met deze op zijn of haar naam uitgegeven elektronische kaart. De thuisclub is verantwoordelijk voor de controle van de toeschouwers. (uogm.gsb.gov.tr)

Dit systeem is van groot juridisch belang. Elektronische tickets voorkomen namelijk dat toeschouwers anoniem blijven; het personaliseert de toegangscontrole; het vergemakkelijkt de identificatie van personen die geen toegang hebben; en het versnelt de identificatie van daders bij mogelijke incidenten. Wanneer hieraan camerasystemen en technische apparatuur worden toegevoegd, verschuift de sportbeveiliging van de traditionele rechtshandhavingslogica naar een datagestuurd monitoring- en preventiemechanisme. Deze situatie dient weliswaar ter bescherming van de openbare orde, maar creëert tegelijkertijd een gebied dat zorgvuldige toepassing vereist op het gebied van proportionaliteit, gegevensbeveiliging en de bescherming van persoonsgegevens. (uogm.gsb.gov.tr)

Voorwerpen die niet meegebracht mogen worden naar sportlocaties

Artikel 12 van de wet is een van de fundamentele bepalingen die gericht zijn op fysieke geweldsmiddelen. Volgens dit artikel zijn vuurwapens (zelfs met vergunning), andere wapens die in principe verboden zijn, snij-, steek- of pletgereedschap, explosieven, ontvlambare, brandbare of corrosieve stoffen, en verdovende middelen of stimulerende middelen niet toegestaan ​​in wedstrijd-, toeschouwers-, privé-kijk- en trainingsruimtes. Verder is bepaald dat de regels met betrekking tot het meenemen, gebruiken en verkopen van alcoholische dranken in wedstrijd-, toeschouwers- en trainingsruimtes door de betreffende federaties worden vastgesteld. (uogm.gsb.gov.tr)

Deze bepaling is niet zomaar een toegangsregel; ze vormt de materiële basis van de sportveiligheid. Een aanzienlijk deel van de incidenten op de tribunes of op het veld escaleert of loopt fataal af door het gebruik van verboden middelen. De wetgever grijpt daarom niet alleen in op de afloop van het incident, maar ook op de bron van het risico. Volgens de regelgeving mogen particuliere beveiligingsmedewerkers, onder toezicht van de politie en met schriftelijke toestemming van de lokale overheid, controles uitvoeren bij de ingang met behulp van technische apparatuur en, indien nodig, handmatig; zij zijn verplicht de toegang van verboden middelen en alcoholische dranken te voorkomen. (uogm.gsb.gov.tr)

Gevolgen van het smokkelen van verboden stoffen en het verstoren van de openbare orde

Artikel 13 van de wet legt ook straffen op voor het meenemen van verboden middelen naar sportlocaties of vervoersvoertuigen van teams/fangroepen. Het meenemen van wapens die een misdrijf vormen naar deze locaties zal leiden tot straffen overeenkomstig de relevante wapenwetgeving; het meenemen van snij-, steek- of brandgereedschap dat op zich geen misdrijf vormt, zal leiden tot directe gevangenisstraf. Het verstoren van de orde tijdens de wedstrijd door het verstrekken of gebruiken van dergelijke middelen aan toeschouwers kan ernstiger gevolgen hebben. Er is ook een apart strafmechanisme ingesteld voor verdovende middelen, stimulerende middelen en alcoholische dranken. (uogm.gsb.gov.tr)

Het belangrijkste punt om hier te benadrukken is dat de wet niet pas van kracht wordt "als er schade is ontstaan". Handelingen die waarschijnlijk gevaar opleveren, zijn zelf ook strafbaar. De juridische bescherming begint dus al vóórdat het geweld daadwerkelijk plaatsvindt. Deze preventieve structuur is het meest kenmerkende aspect van de wetgeving inzake sportveiligheid. (uogm.gsb.gov.tr)

Dreigende of beledigende spreekkoren

Het bagatelliseren van uitspraken in sportarena's in de context van de "wedstrijdsfeer" is geen benadering die door het rechtssysteem wordt geaccepteerd. Volgens artikel 14 van Wet nr. 6222 kan, indien fans, individueel of in groepen, zich in het openbaar uiten of gedragen op een manier die door omstanders als een bedreiging of belediging wordt ervaren, ongeacht of deze op een specifiek persoon is gericht, een gerechtelijke boete worden opgelegd zonder dat een klacht nodig is. (uogm.gsb.gov.tr)

Deze regelgeving laat zien dat geweld in de sport niet beperkt is tot fysieke mishandeling. Beledigende, dreigende en provocerende spreekkoren vergroten eveneens het risico op massaal geweld. De regelgeving schrijft zelfs specifiek voor dat particuliere beveiligingsmedewerkers die dergelijk gedrag waarnemen, dit moeten melden aan de algemene wetshandhavingsinstanties. Het is daarom belangrijk om te onthouden dat de taal die op de tribunes wordt gebruikt, kan leiden tot juridische aansprakelijkheid. Fanpsychologie doet niets af aan het publiciteitsaspect, noch rechtvaardigt het acties die bedreigingen en beledigingen inhouden. (uogm.gsb.gov.tr)

Toegang zonder ticket, ongeautoriseerde toegang en tickets van de zwarte markt

Een van de belangrijkste oorzaken van wanorde in de sport is de verstoring van het toegang- en uitgangssysteem. De wet bestraft het betreden van wedstrijd- en toeschouwersgebieden zonder toegangsbewijs; ook worden gevangenisstraffen en boetes opgelegd aan degenen die tickets verkopen buiten de daarvoor bestemde gebieden en aan personeel, en aan degenen die tickets boven de marktwaarde verkopen. Het doel hiervan is niet alleen de economische orde te beschermen, maar ook het profiel van de toeschouwers en de capaciteitsveiligheid onder controle te houden. (uogm.gsb.gov.tr)

Daarnaast is het ongeoorloofd betreden van het wedstrijdterrein, de kleedkamers, gangen of uitgangstunnels voor atleten ook strafbaar. Een zwaardere gevangenisstraf is van toepassing indien de handeling het verloop of de veiligheid van de wedstrijd verstoort. Deze bepaling is met name belangrijk in gevallen zoals het bezetten van een veld, het bestormen van kleedkamers of fysieke aanvallen op scheidsrechters of atleten. Dergelijke acties vormen immers niet alleen een verstoring van de orde, maar ook een directe bedreiging voor de fysieke veiligheid. (uogm.gsb.gov.tr)

Verstoringen, opzettelijk letsel en schade aan eigendommen in sportaccommodaties

Artikel 17 van de wet bepaalt dat wanneer er in sportterreinen opzettelijke misdrijven van letsel of beschadiging van eigendom worden gepleegd, de straf die volgens het Turkse Wetboek van Strafrecht wordt opgelegd, met de helft wordt verhoogd, zonder dat een klacht vereist is. Bovendien worden sportterreinen en de daarin aanwezige uitrusting beschouwd als openbaar eigendom in het kader van het misdrijf van beschadiging van eigendom. Deze regelgeving toont aan dat sportfaciliteiten niet alleen worden gezien als privé-evenementenlocaties, maar ook als openbare veiligheidsruimten die bescherming behoeven. (uogm.gsb.gov.tr)

Hetzelfde artikel bevat een nog belangrijkere consequentie: personen die schade veroorzaken en de sportclub die zij steunen, zijn hoofdelijk aansprakelijk voor schadevergoeding. Als de club de schade vergoedt, behoudt zij zich het recht voor om verhaal te halen op de verantwoordelijke fan. Deze bepaling laat zien dat de link tussen fanacties en cluborganisatie verder reikt dan alleen discipline; het omvat ook privaatrecht en schadevergoeding. Daarom is fanmanagement voor clubs niet alleen een kwestie van imago of sportieve discipline; het is direct verbonden met financieel risicomanagement. (uogm.gsb.gov.tr)

Wat is een reisverbod?

Als het gaat om het voorkomen van geweld en wanordelijkheden in de sport, is een van de eerste middelen die in gedachten komt het verbiedenvan personen om sportevenementen bij te wonen. Volgens artikel 18 van de wet kan een rechterlijke uitspraak tegen een persoon wegens in deze wet omschreven of genoemde overtredingen een verbod op het bijwonen van sportevenementen opleggen als veiligheidsmaatregel. Dit verbod houdt in dat de betrokkene geen toegang meer heeft tot wedstrijd-, trainings- en toeschouwersruimtes. De genoemde termijnen gelden na de definitieve uitspraak; bij een tweede verbod kan de termijn worden verlengd tot drie jaar en bij een derde verbod tot vijf jaar. (uogm.gsb.gov.tr)

De wet bevat ook bepalingen die stellen dat het verbod, dat dient als beschermingsmaatregel tijdens onderzoeks- en vervolgingsprocessen, kan worden voortgezet en wordt opgeheven in geval van vrijspraak, seponering of gebrek aan gronden voor vervolging. De regelgeving stelt expliciet dat personen die een stadionverbod hebben, worden geregistreerd in een elektronische database. Dit systeem betekent dat een persoon in de sportveiligheid niet alleen fysiek bij de ingang van het stadion wordt tegengehouden, maar ook wordt gemonitord via centrale databases.

De praktische betekenis van deze maatregel is als volgt: in het sportrecht worden sancties niet alleen gebruikt om daden uit het verleden te bestraffen, maar ook om toekomstige risico's te beheersen. Een verbod op het bijwonen van wedstrijden is daarom een ​​instrument dat verder gaat dan een klassieke straf, met een sterk beschermend en preventief karakter. (uogm.gsb.gov.tr)

De rol van supportersverenigingen, clubvertegenwoordigers en de media

De regelgeving legt ook directe verantwoordelijkheid bij fanverenigingen. Fanverenigingen zijn verplicht hun leden te behoeden voor onwettig gedrag, een kijkcultuur te bevorderen die strookt met sportiviteit, ervoor te zorgen dat personen die een wedstrijdverbod hebben geen functies in het bestuur bekleden en het fanmanagement in samenwerking met de club te verbeteren. Deze regelgeving laat zien dat fanverenigingen geen volledig burgerlijke en vrije ruimtes zijn; het zijn structuren met specifieke taken op het gebied van openbare orde.

Op dezelfde manier moeten clubvertegenwoordigers die verantwoordelijk zijn voor de relaties met fans informatie over risicovolle fans delen met de relevante autoriteiten, de organisatie van uitwedstrijden coördineren, maatregelen nemen om te voorkomen dat personen die zich misdragen deelnemen aan clubactiviteiten, en samenwerken met de veiligheidsdiensten. Deze taken tonen aan dat "fanrelaties" in het moderne sportmanagement niet alleen een kwestie van communicatie is, maar ook van wettelijke naleving.

Er bestaat ook bijzondere gevoeligheid ten aanzien van pers- en omroeporganisaties. De regelgeving bepaalt dat publicaties die geweld en wanorde in de sport aanmoedigen en de grenzen van het recht op verslaggeving en kritiek overschrijden, verboden zijn. Deze benadering laat zien dat sportmedia niet louter passief toekijken; ze worden ook gezien als actoren die soms de potentie hebben om de maatschappelijke spanningen te verhogen. Natuurlijk moet er een delicate balans worden gevonden tussen persvrijheid en openbare orde; het is echter duidelijk dat geweld in de sport een fenomeen is dat door de taal van de media kan worden versterkt.

Conclusie: Het voorkomen van geweld en wanorde in de sport is in essentie een kwestie van het handhaven van de openbare orde en harmonie

Kortom, wat het voorkomen van geweld en wanorde in de sport inhoudt, is niet simpelweg "het straffen van degenen die incidenten veroorzaken tijdens een wedstrijd". Dit concept omvat een gelaagd juridisch kader dat zich uitstrekt van de voorbereiding op wedstrijden en elektronische ticketsystemen tot camera-infrastructuur, controles op verboden middelen, particuliere beveiligingsdiensten, fanbeheer en stadionverboden vanwege dreigende en beledigende spreekkoren. Wet nr. 6222 heeft een specifiek normatief kader op dit gebied vastgesteld, waarin strafrecht, bestuursrecht, privaatrecht en veiligheidsbeheer worden samengebracht. (uogm.gsb.gov.tr)

De fundamentele vraag voor sportclubs, managers, fanverenigingen, evenementenorganisaties en juristen die werkzaam zijn op het gebied van sportrecht is dan ook: het bestrijden van geweld in de sport gaat niet alleen over zelfverdediging na een incident; het gaat erom een ​​wettelijk conforme veiligheids- en organisatorische infrastructuur op te zetten vóórdat een incident plaatsvindt. In de Turkse wetgeving zijn stadionreglementen niet langer louter een kwestie van sportieve discipline; ze zijn direct een kwestie van openbare orde en wettelijke verantwoordelijkheid. Wet nr. 6222 is precies het resultaat van dit inzicht. (uogm.gsb.gov.tr)