WAT IS INTERNATIONALE ARBITRAGE? INTERNATIONALE ARBITRAGEPRAKTIJKEN
INGANG
In de huidige wereld heeft het trage tempo van juridische geschillenbeslechting de zoektocht naar een instantie die de afhandeling kan versnellen, versterkt. Met name de gerechtelijke procedures zijn onvoldoende om de continuïteit van het normale commerciële leven te waarborgen. Daarom heeft arbitrage, met de toenemende interesse in alternatieve methoden voor geschillenbeslechting die onafhankelijk zijn van de staatsrechtelijke macht, aan populariteit gewonnen. Arbitrage is een methode voor geschillenbeslechting waarbij geschillen tussen partijen worden opgelost door arbiters die door de partijen zelf worden gekozen, in plaats van door officiële staatsrechtelijke instanties.
Internationale arbitrage is een alternatieve methode voor geschillenbeslechting waarbij geschillen tussen partijen met een buitenlands element worden beslecht door onpartijdige en onafhankelijke arbiters in plaats van door nationale rechtbanken. Deze methode heeft de voorkeur, met name in internationale handelsbetrekkingen, om verschillen in jurisdictie en toepassing te overbruggen die kunnen ontstaan doordat partijen onderworpen zijn aan verschillende rechtssystemen.
KENMERKEN VAN INTERNATIONALE ARBITRAGE
- Internationale arbitrage is gebaseerd op de toestemming van de partijen: voor de oplossing van bestaande of toekomstige geschillen door middel van arbitrage is een arbitrageovereenkomst vereist waarin de toestemming van de partijen is vastgelegd. Deze overeenkomst kan worden opgenomen als een aanvullende clausule in het hoofdcontract of als een aparte overeenkomst.
- Onafhankelijke en onpartijdige arbiters: De arbiter of het arbitragepanel dat bevoegd is om het geschil te beslechten, wordt door de partijen bepaald. Arbiters worden geselecteerd door deskundigen op het betreffende gebied en moeten, in overeenstemming met het beginsel van onpartijdigheid, onafhankelijk zijn van de partijen.
- Flexibiliteit en vertrouwelijkheid: In tegenstelling tot nationale rechtbanken wordt het arbitrageproces in internationale arbitrage gevormd door de behoeften en verwachtingen van de partijen, waarbij vertrouwelijkheid over het algemeen van het grootste belang is. De partijen kunnen de fundamentele aspecten van de procedure bepalen (bijvoorbeeld de locatie van de zittingen, de taal van de rechtbank, de toepasselijke rechtsregels, enz.). Het hanteren van vertrouwelijkheid bij het oplossen van geschillen via arbitrage is cruciaal voor de bescherming van bedrijfsgeheimen.
- Bindende kracht en afdwingbaarheid: Aangezien de partijen zich ertoe verbinden de arbitrageovereenkomst na te leven, zijn de uitspraken bindend voor de partijen. Krachtens het Verdrag van New York van 1958 worden de uitspraken in de ondertekenende landen erkend en zijn ze afdwingbaar alsof het rechterlijke uitspraken betreffen.
- Snelheid en lage kosten: In tegenstelling tot de traagheid en hoge kosten van gerechtelijke procedures, maken de snelheid en lage kosten van arbitrage het een noodzakelijke oplossing, met name voor internationale investeringsverdragen.
HOE VRAAG IK INTERNATIONALE ARBITRAGE AAN?
De fundamentele voorwaarde voor het inroepen van internationale arbitrage is het bestaan van een geldige arbitrageovereenkomst tussen de partijen of de opname van een arbitrageclausule in het hoofdcontract. Deze overeenkomst specificeert de regels die op de arbitrage van toepassing zijn, zoals de locatie van de arbitrage. Indien een dergelijke specificatie niet in de overeenkomst is opgenomen, is het geldende recht van toepassing.
Partijen kunnen in het contract een specifieke arbitrage-instelling aanwijzen als bevoegd. In dat geval vindt institutionele arbitrage plaats. Bij institutionele arbitrage zijn de regels met betrekking tot de arbitrage vooraf vastgesteld en wordt de procedure uitgevoerd door een instelling (ICC, LCIA, ISTAC, enz.). Wanneer een geschil ontstaat, dient de eiser een verzoek tot arbitrage in bij het secretariaat van de gekozen instelling. Dit verzoek bevat een samenvatting van het geschil, de gevraagde schadevergoeding, het aantal arbiters, het toepasselijke recht en de te gebruiken taal. De arbitrageprocedure begint na betaling van de aanvraagkosten.
De aanvraag wordt vervolgens beoordeeld door de betreffende instantie. Indien de instantie het verzoek passend acht, wordt de verweerder hiervan op de hoogte gesteld en wordt van hem verwacht dat hij binnen 30 dagen reageert. In zijn reactie geeft de verweerder zijn mening over het geschil, de bevoegde rechtbank en zijn arbitragevoorstellen weer. De instantie stelt vervolgens een arbitragecommissie samen op basis van de arbitragevoorstellen in het verzoek en de reactie. Indien de partijen geen overeenstemming kunnen bereiken over een arbiter, benoemt de instantie (ICC, LCIA, ISTAC, enz.) een arbiter.
De commissie stelt een document op met de taakomschrijving (Terms of Reference, ToR) om het geschil te beschrijven. De administratieve kosten en de honoraria van de arbiter worden vastgesteld en de betalingen worden verricht.
Het arbitragepanel publiceert een tijdschema voor de oplossing van het geschil. Schriftelijke argumenten en bewijsmateriaal worden volgens dit tijdschema ingediend. Aan het einde van het proces schrijft het panel een uitspraak, die vervolgens na goedkeuring door de instelling aan de partijen wordt meegedeeld. Institutionele arbitrage heeft voordelen vanwege de institutionele structuur, die een alomvattende monitoring en controle van het gehele proces mogelijk maakt.
Bij ad-hocarbitrage, waarbij de partijen het proces buiten een vastgesteld kader voeren met door henzelf gekozen arbiters in plaats van door een instelling, worden alle organisatorische keuzes volledig door de partijen gemaakt. De overeenkomst moet echter wel specificeren naar welke arbiter de partijen zich in geval van een geschil zullen wenden, het aantal arbiters, de benoemingsprocedure en de toepasselijke regels. Bij ad-hocarbitrage kiest elke partij één arbiter, en de derde arbiter wordt ofwel gezamenlijk door de partijen gekozen, ofwel bij benoeming aangewezen in geval van een geschil.
De partijen kunnen zelf de toepasselijke rechtsregels bepalen of regels overnemen die zijn vastgesteld door UNICITRAL (een dochterorgaan dat in 1966 door de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties is opgericht om het internationale handelsrecht te moderniseren, te verenigen en te harmoniseren ). In deze fase worden zaken als de procedure, de vorm van bewijsvoering en de taal bepaald.
De arbitrageprocedure begint met de kennisgeving van de eiser (kennisgeving tot arbitrage). Het arbitragepanel begeleidt de procedure en faciliteert mondelinge en schriftelijke indieningen. Omdat het principe van flexibiliteit dat in algemene arbitrage heerst, in ad hoc arbitrage nog groter is, wordt de procedure zoveel mogelijk gestuurd door de verzoeken en verwachtingen van de partijen.
In de laatste fase stelt het arbitragepanel een besluit op, en dit besluit is bindend voor de partijen.
HOE WORDEN INTERNATIONALE ARBITRAGEBESLISSINGEN AFGEHANDELD?
Bij het oplossen van geschillen via internationale arbitrage moet een arbitrale uitspraak die in het ene land is gedaan, worden gehandhaafd om in andere landen afdwingbaar te zijn. Dit proces verloopt in twee fasen: eerst de erkenning van de uitspraak en vervolgens de tenuitvoerlegging. Volgens het internationaal recht wordt dit proces geregeld door het Verdrag van New York van 1958. Op grond van dit verdrag zijn de ondertekenende staten verplicht buitenlandse arbitrale uitspraken te erkennen en te handhaven.
Allereerst wordt een verzoekschrift ingediend bij de rechtbank, waarbij de benodigde documenten worden bijgevoegd (arbitragebesluit, arbitrageovereenkomst, enz.). Op basis van deze informatie beoordeelt de rechtbank de beperkte weigeringsgronden zoals gespecificeerd in het Verdrag (1958 NYK, artikel 5). Het verzoek tot tenuitvoerlegging wordt afgewezen op grond van beperkte weigering indien aan de volgende voorwaarden is voldaan.
- Als de arbitrageovereenkomst ongeldig is,
- Indien er geen behoorlijke kennisgeving is gedaan,
- Als het geschil dat het onderwerp is van de uitspraak van het arbitragepanel niet binnen het toepassingsgebied van arbitrage valt,
- Als de procedure en de samenstelling van het beoordelingsproces gebrekkig zijn,
- Als de beslissing nog niet definitief is of is geannuleerd,
- Als de kwestie zich niet leent voor arbitrage,
- Indien er sprake is van een verstoring van de openbare orde.
Aangezien Turkije partij is bij het Verdrag van New York van 1958, vindt de tenuitvoerlegging in de eerste plaats plaats overeenkomstig dit verdrag. Indien het Verdrag van New York niet van toepassing is, geldt Wet nr. 5718 betreffende het internationaal privaatrecht. Wederkerigheid is een van de voorwaarden voor tenuitvoerlegging op grond van deze wet.
Beslissingen die niet aan bovenstaande voorwaarden voldoen, worden door Turkse rechtbanken ten uitvoer gelegd. Als gevolg van deze ten uitvoerlegging kan een betwiste beslissing, bijvoorbeeld betreffende de inning van een schuld of een waarde van onroerend goed, worden uitgevoerd door een verzoek in te dienen bij de deurwaarderskantoren.
Stagiaire instructeur Zehra Ögtem.
