Vaststelling van materiële schade en beroepsprocedures in het verzekeringsrecht

In verzekeringsrelaties is het van groot belang om de schade die de verzekerde heeft geleden als gevolg van het risico waarvoor de verzekeraar verantwoordelijk is, vast te stellen en te vergoeden. Geschillen tussen partijen, met name over de vaststelling van de materiële schade, komen vaak voor en het is gebruikelijk om een ​​beroep te doen op de rechter. In dit verband dienen uitspraken van het Hooggerechtshof als precedenten en bieden ze een leidraad voor de praktische toepassing. Zoals benadrukt in de uitspraak 2022/982 van de 17e burgerlijke kamer van het Hooggerechtshof, "kan men bezwaar maken tegen de door de verzekeringsmaatschappij vastgestelde materiële schade", en het door de rechter in opdracht gegeven deskundigenrapport naar aanleiding van dit bezwaar wordt niet als absoluut bewijs beschouwd. Dit principe sluit aan bij het "beginsel van goede trouw" en het "beginsel van billijkheid" zoals geregeld in artikel 125 van het Turkse Wetboek van Verbintenissen. Dit komt doordat verzekeringsmaatschappijen, als commerciële ondernemingen, geneigd kunnen zijn om in hun eigen voordeel te handelen en de schade te minimaliseren.  

Er zijn inderdaad talrijke precedenten van het Hooggerechtshof met betrekking tot de onderschatting van materiële schade door verzekeringsmaatschappijen. Zo oordeelde de 3e civiele kamer van het Hooggerechtshof dat "de verzekeringsmaatschappij heeft geprobeerd de hoogte van de schadevergoeding te verlagen door de marktwaarde van het voertuig in het door haar laten opstellen deskundigenrapport te onderschatten". Evenzo oordeelde de 11e civiele kamer van het Hooggerechtshof dat "de verzekeringsmaatschappij heeft geprobeerd de verzekerde te benadelen door de reparatiekosten te onderschatten". Het is daarom belangrijk dat de verzekerde op een aantal punten let om zijn of haar rechten effectief uit te oefenen. Ten eerste is het essentieel om binnen de voorgeschreven termijn bezwaar te maken tegen de schadevaststelling door de verzekeringsmaatschappij. Anders vervalt dit recht. Ten tweede dient de verzekerde een deskundigenrapport op eigen naam te laten opstellen en zijn of haar bezwaren te baseren op concrete en technische gegevens. Dit zal de positie van de verzekerde in de rechtszaak versterken. Ten derde moet de verzekerde ernaar streven zijn gerechtvaardigde claim geaccepteerd te krijgen door in zijn verzoekschrift en andere processtukken de door het Hooggerechtshof vastgestelde precedenten aan te voeren. 

Juridische remedies en mogelijke acties bij geschillen over schadevaststelling in verzekeringsrecht

In verzekeringsrelaties leiden geschillen tussen verzekeraars en verzekerden, met name over de vaststelling van materiële schade, vaak tot een rechtszaak. Het Turkse rechtssysteem biedt diverse juridische mogelijkheden en acties die in het kader van deze mogelijkheden kunnen worden ondernomen bij verzekeringsgeschillen. 

“Mediation”: Volgens Wet nr. 6325 betreffende mediation in juridische geschillen is mediation een verplichte voorwaarde voor een gerechtelijke procedure in verzekeringsgeschillen. Partijen kunnen via mediation tot een schikking komen en het geschil snel en effectief oplossen. Vooral bij zaken die technische kennis vereisen, zoals het vaststellen van materiële schade, kan het selecteren van mediators op basis van hun expertisegebied het vinden van een oplossing vergemakkelijken.

"Consumentenarbitragecommissies": Als de verzekeringsovereenkomst een consumententransactie is in de zin van Wet nr. 6502 inzake de bescherming van consumenten, kan de verzekerde zich voor geschillen tot 10.000 TL wenden tot de provinciale of districtsconsumentenarbitragecommissies. Consumentenarbitragecommissies bieden een snelle en kosteloze mogelijkheid tot geschillenbeslechting, waardoor geschillen snel kunnen worden opgelost. 

“Arbitragecommissie Verzekeringen”: Volgens artikel 11 van de Verzekeringswet nr. 5684 kunnen geschillen die voortvloeien uit verzekeringscontracten, met uitzondering van de verplichte aansprakelijkheidsverzekering voor verkeersongevallen, worden beslecht door de Arbitragecommissie Verzekeringen. Deze commissie, samengesteld uit deskundige arbiters en met een snellere besluitvormingsstructuur, is een effectief alternatief voor gerechtelijke procedures om verzekeringsgeschillen op te lossen. “Handelsrechtbanken van eerste aanleg”: Indien de bovengenoemde alternatieve methoden voor geschillenbeslechting niet mogelijk zijn of geen succes opleveren, kan een rechtszaak worden aangespannen bij de handelsrechtbanken van eerste aanleg, conform de algemene bepalingen. Tijdens de rechtszaak moet de verzekerde concrete bewijzen aanleveren ter ondersteuning van zijn bezwaar tegen de schadevaststelling door de verzekeringsmaatschappij en, indien nodig, een deskundigenonderzoek door de rechtbank verzoeken. De jurisprudentie van het Hooggerechtshof met betrekking tot de schadevaststelling is eveneens een belangrijke leidraad tijdens de rechtszaak.

Samenvattend kunnen diverse juridische wegen worden bewandeld om geschillen over de vaststelling van materiële schade in het verzekeringsrecht op te lossen. Het is van groot belang dat de verzekerde de juridische weg kiest die het meest geschikt is voor zijn of haar situatie en de aard van het geschil, en dat hij of zij zijn of haar rechten effectief verdedigt.