Het recht op schadevergoeding voor langdurige rechtszaken
1. Inleiding: Is het uitstellen van de rechtsgang een ontkenning van de rechtspraak?
In het Turkse rechtssysteem heeft elke burger de vrijheid om via de rechter gerechtigheid te zoeken. Soms slepen rechtszaken zich echter jarenlang voort, blijven dossiers ongebruikt in de kast liggen en wordt gerechtigheid "vertraagd".
In deze situatie komt de volgende vraag, die vaak in het publieke debat wordt gesteld, naar voren:
"Waarom duren rechtszaken zo lang en is het mogelijk om deze onrechtvaardigheid te compenseren?"
Het antwoord is duidelijk: Ja, het is mogelijk. In Turkije hebben burgers nu het recht om een schadevergoeding van de staat te eisen als hun "recht op een eerlijk proces binnen een redelijke termijn" wordt geschonden . Dit recht is niet zomaar een klacht; het is een wettelijke mogelijkheid tot verhaal .
2. De juridische grondslag van het recht op een proces binnen een redelijke termijn
2.1. Grondwettelijke garantie
Artikel 36 van de Grondwet van de Republiek Turkijegarandeert iedereen het recht op een eerlijk proces. Dit recht omvat niet alleen het recht om een zaak aan te spannen bij de rechter, maar ook het recht dat de zaak binnen een redelijke termijn wordt afgerond .
De taak van de rechterlijke macht is niet alleen het nemen van beslissingen, maar ook om dit tijdig . Rechtvaardigheid verliest immers haar betekenis wanneer ze wordt uitgesteld. Een langdurig proces kan een directe invloed hebben op iemands privéleven, professionele leven, gezinsleven en psychische gezondheid. Daarom is het begrip "redelijke termijn" nu een onderdeel van de rechterlijke ethiek.
2.2. Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM)
Artikel 6 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens, dat Turkije heeft ondertekend, stelt dat "iedereen recht heeft op een eerlijk proces binnen een redelijke termijn". Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) heeft in de loop der jaren talloze uitspraken gedaan tegen Turkije wegens schendingen van het recht op een eerlijk proces binnen een redelijke termijn. Als gevolg van deze schendingen is Turkije gedwongen miljoenen euro's aan schadevergoeding te betalen.
Als reactie op deze situatie heeft Turkije een effectief rechtsmiddel ontwikkeld binnen zijn nationale wetgeving: de Mensenrechtencompensatiecommissie.
3. De opkomst van het recht op schadevergoeding voor langdurige rechtszaken
3.1. Wet nr. 6384 en de oprichting van de commissie
Wet nr. 6384 , die in 2013 in werking trad , werd ingevoerd om de klachten aan te pakken die voortvloeien uit langdurige rechtszaken en vertraagde rechterlijke uitspraken binnen het nationale recht. Met deze wet werd de "Commissie voor Mensenrechtencompensatie" opgericht binnen het Ministerie van Justitie.
Het doel van de commissie is om dergelijke schendingen binnen het nationale recht , en om burgers rechtstreeks compensatie .
3.2. Omvang van de bevoegdheid van de Commissie
De commissie beoordeelt aanvragen in de volgende gevallen:
-
Langdurige rechtszaken (die de redelijke tijdslimiet overschrijden),
-
Vertraagde of niet-handhaving van rechterlijke uitspraken.
Zaken die behandeld worden door een van de takken van de rechterlijke macht, of het nu gaat om strafzaken, civiele zaken of bestuurszaken, kunnen binnen dit kader vallen.
4. Wat betekent "redelijke tijd"?
4.1. Er is geen vaste tijdslimiet
Het begrip "redelijke termijn" verschilt per geval. De wet schrijft namelijk geen specifieke termijn voor, zoals "de zaak moet binnen maximaal 3 jaar worden afgerond".
In de praktijk worden echter de volgende criteria gehanteerd:
-
De aard en complexiteit van de zaak ,
-
Het gedrag van de partijen (bijvoorbeeld of zij een houding aannemen die erop gericht is de zaak te rekken),
-
De werkdruk en efficiëntie van de rechtbanken ,
-
De totale duur van de proefperiode.
Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens en het Constitutioneel Hof beschouwen zaken die gemiddeld 5 jaar of langer duren als te lang . Zelfs 3 jaar kan echter in eenvoudige gevallen als lang worden beschouwd.
4.2. Voorbeeld: Redelijke termijn in rechtszaken
Als een zaak over de inning van huur 8 jaar heeft geduurd, waarbij het dossier herhaaldelijk naar deskundigen is gestuurd of de rechtbank tijd heeft verloren door jurisdictiegeschillen, wordt dit beschouwd als een overschrijding van een redelijke termijn.
Evenzo is het in strafzaken zo dat als een verdachte 7 jaar lang terechtstaat ondanks een vrijspraak, dit een ernstige schending van de rechten vormt.
5. Voorwaarden voor het claimen van een schadevergoeding
5.1. De zaak is definitief afgesloten
Om een schadevergoeding te kunnen eisen, moet de betreffende zaak eerst zijn afgesloten.
Aanvragen kunnen niet bij de Commissie worden ingediend voor lopende procedures. Aanvragen zijn echter wel mogelijk binnen een bepaalde periode nadat de zaak is afgesloten.
5.2. Aanvraagperiode
Aanvragen moeten binnen één jaar na de definitieve uitspraak in de zaak bij de Commissie worden ingediend . Deze termijn geldt als vervaltermijn ; zelfs een vertraging van één dag leidt tot afwijzing van de aanvraag.
5.3. Aanvraagformulier
Aanvragen het UYAP-burgerportaal of door een verzoekschrift in te dienen bij het Ministerie van Justitie .
Het verzoekschrift moet de volgende elementen bevatten:
-
Identiteit en contactgegevens van de aanvrager,
-
Hoe lang duurde de zaak, en voor welke rechtbank werd deze behandeld?
-
Wat zijn de redenen waarom de vertraging ongemak heeft veroorzaakt?
-
Het gevraagde schadebedrag,
-
De datum waarop de rechterlijke uitspraak definitief werd.
6. Het bepalen van de hoogte van de schadevergoeding
bij het vaststellen van de hoogte van de schadevergoeding de jurisprudentie van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens en de uitspraken van het Constitutioneel Hof .
Gemiddeld tussen de 1000 en 1500 TL uitgekeerd als vergoeding voor immateriële schade.
In sommige gevallen echter;
-
Gezien het belang van de inhoud van de zaak,
-
Gezien de ernst van het slachtofferschap,
-
Afhankelijk van de buitengewone duur van de rechtszaak
Dit bedrag zou zelfs nog hoger kunnen zijn.
, volgens zijn normen, 15.000 TL .
7. Rechterlijke toetsing van de beslissing van de Commissie
Tegen een besluit van de Commissie kan rechtstreeks beroep worden ingesteld bij de rechter.
Als de aanvraag wordt afgewezen of het toegekende bedrag onvoldoende wordt geacht, kan de betrokkene een nietigverklaringsprocedure starten bij de bestuursrechtbank .
In het kader van deze procedure kan de rechter het besluit van de Commissie nietig verklaren en een nieuw, passend bedrag toekennen.
8. Welke gevallen vallen binnen het kader van langetermijnbeslissingen?
-
Strafzaken (waarin de verdachte jarenlang wordt berecht),
-
Scheidings-, alimentatie- en kinderzaken
-
Arbeidsrechtelijke claims en schadevergoedingsprocedures,
-
Onteigening zonder compensatie en administratieve rechtszaken,
-
Ontbinding van eigendomsovereenkomsten, erfenissen, rechtszaken over schuldinvordering,
-
Executieprocedures en vertraagde inning van vonnissen.
In al deze gevallen kan het overschrijden van een redelijke termijn een punt van zorg zijn.
Omdat de omstandigheden echter per geval verschillen, een analyse per geval noodzakelijk.
9. De praktijk van het Constitutioneel Hof en het Europees Hof voor de Rechten van de Mens
9.1. Het standpunt van het Grondwettelijk Hof
Het Constitutioneel Hof beschouwt schendingen van de redelijke termijn vaak als een schending van het recht op een eerlijk proces. Bij het vaststellen van een vergoeding voor immateriële schade aan burgers hanteert het Hof de volgende criteria:
-
De totale duur van het onderzoek,
-
De houding van de rechtbanken en de partijen,
-
Het belang van het geschil,
-
De stress, het leed en de psychologische gevolgen die de aanvrager ondervindt.
9.2. Voorbeelden uit uitspraken van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens
Volgens het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EVRM) is de staat niet alleen verantwoordelijk voor het voeren van het proces, maar voor het effectief en binnen een redelijke termijn uitvoeren ervan .
Dit beginsel is duidelijk benadrukt in de arresten in de zaken "Ortaç/Turkije", "Bozkurt/Turkije" en "Süleyman Çetinkaya/Turkije" tegen Turkije.
10. Problemen die in de praktijk zijn ondervonden
-
Burgers weten vaak vanaf welke datum de periode moet worden berekend .
-
In sommige gevallen het ontbreken van een duidelijk vastgestelde datum voor de afronding tot problemen.
-
Er bestaat onzekerheid over de vraag of er in een schadeclaim recht bestaat op een financiële vergoeding .
In de praktijk worden alleen immateriële schadevergoedingen toegekend. Materiële schade (bijvoorbeeld gederfde inkomsten) kan alleen worden geëist door een aparte rechtszaak tegen de overheid aan te spannen op grond van algemene bepalingen.
11. Waarom is juridische ondersteuning belangrijk?
Hoewel burgers een aanvraag bij de Commissie kunnen indienen, moet deze aanvraag wel volgens de voorgeschreven procedures worden opgesteld.
-
het juridische proces,
-
bewijs,
-
periodes,
-
Juridische ondersteuning maakt een enorm verschil om ervoor te zorgen dat de argumenten correct worden verwoord
Omdat onvolledige of onjuiste aanvragen worden afgewezen, is hernieuwde indiening niet mogelijk.
Bovendien kan de advocaat tijdens de procedure bij de bestuursrechtbank strategisch te werk gaan om de schadevergoeding te verhogen.
12. Staatsverantwoordelijkheid en rechterlijke ethiek
Langdurige rechtszaken schaden niet alleen het individu, maar ondermijnen ook het vertrouwen in het rechtssysteem . Daarom is het de plicht van de staat om de werkdruk van de rechtbanken te verlagen, het gerechtelijk personeel te versterken en elektronische rechtssystemen te ontwikkelen.
Zelfs met al deze maatregelen blijft het een grondwettelijke verplichting om degenen die schade hebben geleden als gevolg van langdurige juridische procedures te compenseren
13. Aandachtspunten tijdens de implementatie
-
Let op de deadline: als er binnen 1 jaar na de definitieve uitspraak geen aanvraag wordt ingediend, vervalt het recht.
-
Dien alle documenten volledig in: een kopie van de beslissing, de gemotiveerde beslissing en de verklaring van definitieve uitspraak moeten worden bijgevoegd.
-
Houd het aangevraagde bedrag redelijk: de commissie wijst doorgaans buitensporig hoge aanvragen af.
-
Zorg ervoor dat uw notificatieadres actueel is: onvolledige meldingen vertragen het proces.
-
Schakel juridische bijstand in: Juridische vertegenwoordiging is cruciaal, vooral tijdens de aanvraagprocedure bij de bestuursrechtbank.
14. Veelgestelde vragen (FAQ)
1. Is het nodig om een rechtszaak aan te spannen om een schadevergoeding van de staat te ontvangen?
Nee. Eerst bij de Commissie voor Mensenrechtencompensatie . Als de beslissing van de Commissie echter onvoldoende is, kan een rechtszaak worden aangespannen bij de bestuursrechtbank .
2. Hoe wordt de hoogte van de schadevergoeding bepaald?
De hoogte van de schadevergoeding wordt bepaald op basis van de totale duur van het proces, de aard van de zaak en de omvang van de geleden schade. Gemiddeld wordt er jaarlijks zo'n 1000 tot 1500 TL aan immateriële schade uitgekeerd.
3. Kan ik ook een vergoeding eisen voor mijn financiële verliezen?
De commissie betaalt alleen een vergoeding voor immateriële schade . Voor materiële schade kan ook een volledige gerechtelijke toetsingsprocedure worden gestart bij de bestuursrechtbank.
4. Wie kan een aanvraag indienen bij de commissie?
Iedere persoon die partij is in de procedure , of het nu eiser of verweerder is, heeft het recht om in beroep te gaan.
5. Mijn zaak loopt nog, kan ik nog steeds een aanvraag indienen?
Nee. Aanvragen kunnen pas worden ingediend nadat de zaak is afgerond. Deze optie is niet beschikbaar voor lopende zaken.
15. Conclusie: De prijs van vertraagde rechtspraak
Het recht op een eerlijk proces binnen een redelijke termijn is niet zomaar een ideaal; het is een verplichting van de staat.
Als een zaak jarenlang aansleept, wacht de betrokkene niet alleen op gerechtigheid, maar raakt hij ook uitgeput, verliest hij de hoop en worden zijn levensplannen uitgesteld.
Daarom worden langdurige rechtszaken in de Turkse wetgeving nu beschouwd als een schending van rechten die met een schadevergoeding kunnen worden rechtgezet . Burgers kunnen hun grieven kenbaar maken door zich tot de Commissie te wenden binnen de nationale wetgeving, voordat ze naar het Europees Hof voor de Rechten van de Mens stappen.
Kortom, iedereen die nu zegt "deze zaak is nog niet afgerond" kan niet alleen verantwoording eisen voor de vertraging van de rechtsgang, maar ook voor de schade die door die vertraging is veroorzaakt
Over de auteur van dit bericht
