CAS-standaard in dopingzaken
1. Inleiding
Doping is een van de ernstigste overtredingen die het principe van eerlijke concurrentie in de sport ondermijnt.
Het CAS (Arbitragehof voor Sport)fungeert als een hoogste rechterlijke instantie die wereldwijd uniforme jurisprudentie heeft vastgesteld in dopingzaken.
De beslissingen van het CAS zijn gebaseerd op de bepalingen van de Wereldantidopingcode (WADC), gepubliceerd door WADA (World Anti-Doping Agency) . Volgens deze code is doping een overtreding van de regels en valt het, in tegenstelling tot het strafrecht, onder het principe van "risicoaansprakelijkheid " .
Dit artikel foutloosheid, geen noemenswaardige schuld en strafmaatbepaling , in detail onderzoeken
2. Juridische aard van de dopingwet
2.1. Aansprakelijkheid onafhankelijk van schuld
Volgens artikel 2.1 van de WADA-code:
"De detectie van een verboden stof in het lichaam van een atleet is voldoende bewijs van een overtreding; schuld is niet vereist."
Dit principe risicoaansprakelijkheid .
Het doel is een objectief en afschrikkend systeem voor dopingcontrole te creëren.
CAS 2016/A/4534 – WADA tegen de atleet:
"Het feit dat de atleet de stof onbewust heeft ingenomen, heft de overtreding niet op; het heeft alleen invloed op de hoogte van de straf."
2.2. Verschil met het strafrecht
In het strafrecht is schuld een vereiste; de dopingwetgeving gaat echter uit van objectieve verantwoordelijkheid om de sportieve orde te beschermen. Daarom wordt in dopingzaken "nalatigheid" of "onachtzaamheid" beoordeeld, niet opzet (mens rea).
3. Het Principe van Volmaaktheid (Geen Fout)
Onschuldigheid verwijst naar een situatie waarin de atleet op geen enkele manier heeft bijgedragen aan de overtreding.
In dat geval kan de straf volledig worden opgeheven.
CAS 2019/A/6349 – Zwemmer tegen FINA:
"De atleet heeft een verboden stof ingenomen als gevolg van onjuiste etikettering door de apotheker; de straf is ingetrokken omdat er geen schuld is vastgesteld."
3.1. Vereisten voor een schadevrijverklaring
-
De atleet moet redelijke zorgvuldigheid in acht nemen
-
Het vaststellen van de bron van de verboden stof,
-
Er werd geen nalatigheid geconstateerd bij de overtreding.
Als aan een van deze criteria niet wordt voldaan, wordt de beoordeling gewijzigd in "geen noemenswaardige fout".
4. Klein defect (geen noemenswaardige fout of nalatigheid)
Volgens artikel 10.6.2 van de WADA-code:
"Als de atleet niet schuldig is aan de overtreding, kan de straf met maximaal de helft worden verminderd."
Deze regeling waarborgt de beginselen van rechtvaardigheid en proportionaliteit.
CAS 2017/A/5022 – Atleet tegen IAAF:
"De atleet heeft het etiket van het voedingssupplement niet gecontroleerd op veiligheid; daarom wordt hij als enigszins schuldig beschouwd."
4.1. Criteria voor de beoordeling van gebreken
-
Is de atleet een professional of een amateur?
-
Is de verboden stof een "gespecificeerde stof" of een "niet-gespecificeerde stof"?
-
Hoe zorgvuldig worden de consumptieomstandigheden behandeld?
-
Heeft hij een dopingtraining gevolgd?
CAS beoordeelt deze criteria per geval.
5. Mechanisme voor het meten en verminderen van sancties
Het CAS proportionaliteitsbeginsel als het afschrikkingsbeginsel bij het bepalen van dopingstraffen.
5.1. Standaardstraffen
| Soort overtreding | Duur (jaren) | Uitleg |
|---|---|---|
| Opzettelijk gebruik | 4 jaar | Ernstige daad |
| Klein defect (geen noemenswaardig defect) | 2 jaar of jonger | Gedeeltelijke verantwoordelijkheid |
| Onberispelijkheid (geen fouten) | 0 jaar | De straf wordt opgeheven |
5.2. Redenen voor korting
-
De medewerking van de atleet,
-
Openbaarmaking van de bron van de verboden stof
-
Eerlijke omgang,
-
Informatie delen ten behoeve van het algemeen belang.
CAS 2018/A/5632 – Wielrenner tegen UCI:
"De straf werd verlaagd van 4 jaar naar 2 jaar omdat de atleet de bron van de doping onthulde."
6. Standaardbewijs in dopingzaken
Het CAS hanteert in dopingzaken het criterium van "redelijke voldoening" . Dit betekent "redelijke voldoening" en is lager dan het niveau van "buiten redelijke twijfel" in het klassieke strafrecht.
CAS 2010/A/2268 – WADA tegen de atleet:
"Er is sprake van een bevredigende uitkomst als de gewetensbezwaren van de arbiter, gebaseerd op redelijke gronden, aantonen dat er een overtreding heeft plaatsgevonden."
7. Toezicht door het Zwitserse Federale Hof
In dopingzaken worden beslissingen van het CAS door het Zwitserse Federale Hof alleen op procedurele gronden .
Het SFT grijpt niet in bij de onevenredigheid van de straf; het kan echter wel een beslissing nemen om de straf te vernietigen als er sprake is van een schending van het recht op verdediging.
SFT 4A_178/2017:
"Het feit dat het arbitragepanel het recht om bewijsmateriaal aan te voeren heeft belemmerd, vormt een schending van het recht op een eerlijk proces."
8. Doping in de Turkse sportwetgeving
Volgens de Turkse wetgeving is doping geregeld in zowel het sportrecht als het strafrecht
-
Artikel 190/2 van het Turkse Wetboek van Strafrecht: "Het gebruik van doping in sportwedstrijden is een misdrijf."
-
Reglement voetbaldiscipline van de Turkse voetbalbond (TFF), artikelen 45-49: De straf voor een dopingovertreding is een schorsing van 2 tot 4 jaar.
In internationale dopingonderzoeken zijn beslissingen van de TFF echter ook onderworpen aan beroep bij het CAS.
Hooggerechtshof, 15e burgerlijke kamer, 2020/3176 K.:
"Uitspraken van het CAS zijn in Turkije rechtsgeldig, tenzij ze de openbare orde schenden."
9. Opvallende voorbeelden in de jurisprudentie van het CAS
| Beslissing | Onderwerp | Conclusie |
|---|---|---|
| CAS 2016/A/4534 – Atleet tegen WADA | Medicatie met een verkeerd etiket | Perfectie werd geaccepteerd |
| CAS 2019/A/6349 – Zwemmer tegen FINA | Voedingssupplementen | Lichte overtreding, 1 jaar gevangenisstraf |
| CAS 2018/A/5632 – Wielrenner tegen UCI | Korting voor samenwerking | Een gevangenisstraf van één jaar in plaats van twee jaar |
| CAS 2020/A/6904 – Speler tegen FIFA | Bewust gebruik | De straf van vier jaar werd gehandhaafd |
10. Praktische beoordeling: De rol van de advocaat
In dopingzaken is de rol van de advocaat niet alleen het voeren van een verdediging, maar ook wetenschappelijke en juridische coördinatie .
-
Om het laboratoriumproces te volgen,
-
Het verifiëren van analytische rapporten,
-
Het presenteren van alternatief bewijsmateriaal (bijv. een medisch voorschrift),
-
Het is noodzakelijk ervoor te zorgen dat de criteria voor kleine gebreken duidelijk gedefinieerd zijn.
In procedures bij het CAS vormen juridische argumenten, ondersteund door wetenschappelijk bewijs, de sterkste vorm van verdediging.
11. Conclusie en evaluatie
In dopingprocedures heeft het CAS een aanpak ontwikkeld die strikte verantwoordelijkheid in evenwicht brengt met rechtvaardigheid. De concepten onfeilbaarheid, geringe fout en sanctiemaatregel zijn erop gericht een afschrikkend effect te behouden zonder de oprechte fouten van atleten te bestraffen.
De jurisprudentie van het CAS bevestigt zowel de universele toepasbaarheid van de WADA-code als het principe van een eerlijk proces . Succes in dopingzaken hangt daarom niet alleen af van juridische kennis, maar ook van een hoog niveau van medisch, biochemisch en ethisch bewustzijn.