Cryptovaluta en corruptie: de volgende generatie financiële misdrijven

1. Inleiding

In het digitale tijdperk verandert ook het concept van activa; crypto-activa zoals cryptovaluta, tokens en NFT's zijn niet alleen beleggingsinstrumenten, maar worden ook steeds vaker gebruikt voor heimelijke misdrijven zoals corruptie, omkoping en witwassen. Het ontraceerbare karakter van blockchaintechnologie misbruikt voor het betalen van steekpenningen aan overheidsfunctionarissen, het overmaken van verduisterde gelden en het witwassen van illegaal verkregen winsten.

In deze context richt dit artikel zich op de positie van cryptoactiva in het strafrecht, hun verband met corruptie en voorgestelde oplossingen voor juridische lacunes.

2. Wat zijn cryptoactiva? Juridisch kader

2.1. Definitie en kenmerken

Cryptovaluta, volgens de regelgeving van de Centrale Bank van de Republiek Turkije uit 2021:

“Een digitaal gecreëerd, via een gedistribueerd netwerk verspreid, onveranderlijk, cryptografisch beveiligd en in waarde overdraagbaar virtueel activum, gecreëerd met behulp van gedistribueerde grootboektechnologie of vergelijkbare technologie.”

Hoewel de definitie van "cryptovaluta" nog niet volledig is vastgelegd in de Turkse wetgeving, bestaat er binnen de juridische doctrine consensus dat cryptoactiva moeten worden beschouwd als "digitale activa met een waarde".

2.2. Status vanuit het perspectief van het Turkse strafrecht

Er bestaat geen specifieke regelgeving met betrekking tot "cryptovaluta" in het Turkse Wetboek van Strafrecht. Deze activa;

Vermogenswaarde,
Digitale content met economische waarde,
een actief dat via een informatiesysteem wordt verhandeld .

3. Het gebruik van cryptovaluta bij corruptiemisdrijven

3.1. Het misdrijf omkoping (artikel 252 van het Turkse Wetboek van Strafrecht)

Waar klassieke omkopingspraktijken inhielden dat er geld of geschenken aan overheidsfunctionarissen werden gegeven, worden dit soort gunsten nu gefaciliteerd via overboekingen met cryptovaluta . Dit komt doordat:

Overboekingen zijn anoniem
Het vereist technische expertise om te kunnen volgen
Het kan gemakkelijk via derden worden verborgen.

Praktijk van het Hof van Beroep:
Hoewel er geen direct precedent bestaat met betrekking tot "omkoping met cryptovaluta", wordt algemeen aanvaard dat alles met een geldelijke waarde als middel tot omkoping kan worden gebruikt (bijv. cheques, promessen, waardevolle spullen).

Conclusie: Cryptovaluta kan ook worden beschouwd als een vorm van illegale winst en kan een onderwerp van omkoping vormen.

3.2. Misdrijf van verduistering (artikel 247 van het Turkse Wetboek van Strafrecht)

Ook het verduisteren van gelden die een ambtenaar in verband met zijn of haar taken beheert, is mogelijk met behulp van cryptovaluta. Bijvoorbeeld door geld over te maken van een cryptowallet op naam van een gemeente naar de eigen rekening van de ambtenaar.

De uitdaging is hier om vast te stellen of het verduisterde cryptovaluta publiek eigendom is en om de digitale sporen ervan te traceren.

4. Witwassen van cryptovaluta: Artikel 282 van het Turkse Wetboek van Strafrecht (Witwassen van opbrengsten uit misdaad)

Het omzetten van door corruptie verkregen opbrengsten in cryptovaluta en het overmaken daarvan naar wallets van derden vormt witwassen van geld volgens artikel 282 van het Turkse Wetboek van Strafrecht. Deze handelingen omvatten over het algemeen:

Dit wordt gedaan met stablecoins zoals Tether (USDT)
Ze worden overgeboekt naar offshore beurzen
Het is gecamoufleerd met NFT's.

Implementatieprobleem: De toegang tot gegevens is beperkt omdat cryptobeurzen buiten Turkije actief zijn.

5. Het gebruik van cryptovaluta bij vrijwillige opname en actief berouw

Kan iemand die een in cryptovaluta ontvangen smeergeld teruggeeft, profiteren van het beginsel van effectief berouw (artikel 254 van het Turkse Wetboek van Strafrecht)?

Ja. Omdat cryptovaluta ook een intrinsieke waarde hebben, is terugbetaling mogelijk.
De terugbetaling moet echter technisch verifieerbaar zijn (blockchain-transactierecord, delen van de privésleutel).

6. Technische en juridische uitdagingen

6.1. Anonimiteit en moeilijkheid om iemand te traceren

Het is lastig vast te stellen of cryptowallets daadwerkelijk van een persoon zijn. Met name "mixer"-diensten worden gebruikt om witwaspraktijken te verdoezelen.

6.2. Wettelijke lacune

Cryptovaluta's worden lastig geclassificeerd als in beslag genomen goederen op grond van artikel 123 van het Turkse Wetboek van Strafvordering
Momenteel zijn de procedures voor beslaglegging en vermogensbepaling binnen het executie- en faillissementsstelsel niet duidelijk gedefinieerd.

6.3. Bewijswaarde

Transacties op de blockchain zijn onveranderlijk, maar de dader kan niet worden geïdentificeerd zonder de eigenaar van de wallet en diens IP-adres te achterhalen.
Het traceren van cryptovaluta is daarom afhankelijk van rapporten van experts.

7. Internationale juridische ontwikkelingen

7.1. FATF (Financial Action Task Force)

Het voorstel houdt in dat aanbieders van cryptodiensten als "verplichte entiteiten" worden beschouwd. Turkije heeft in 2021 regelgeving in deze richting uitgevaardigd.

7.2. EU-verordening inzake de cryptomarkt (MiCA)

Deze regelgeving, die in 2024 van kracht wordt, introduceert verplichte registratie, transparantie en verificatie van de gebruikersidentiteit voor cryptovaluta-beurzen.

7.3. Verenigde Naties UNCAC

Er worden conceptrapporten opgesteld over hoe cryptovaluta kunnen worden ingezet in de strijd tegen corruptie, en staten worden verzocht deze in hun nationale wetgeving te integreren.

8. De situatie in de Turkse rechtspraktijk

Momenteel zijn er slechts beperkte precedentbepalende uitspraken van het Hooggerechtshof met betrekking tot omkoping, verduistering of afpersing gepleegd met cryptovaluta . In rechtbanken in eerste aanleg geldt echter het volgende:

Verklaringen waarin wordt beweerd dat er steekpenningen zijn aangenomen met behulp van cryptovaluta,
Inbeslagname van cryptowallets,
Er is besloten om bezittingen die met cryptovaluta zijn verkregen, in beslag te nemen.

9. Suggesties en oplossingen

De definitie van cryptoactiva moet worden verduidelijkt met een aanvullend artikel in het Turkse Wetboek van Strafrecht.
De procedure voor het in beslag nemen van cryptografisch materiaal moet specifiek worden geregeld in het CMK (Wetboek van Strafvordering).
Experts op het gebied van digitale forensische analyse en blockchain-analysetools zouden in het rechtssysteem moeten worden geïntegreerd.
Aanbieders van cryptovalutadiensten zouden onder toezicht moeten staan van MASAK (Financial Crimes Investigation Board).
Het gebruik van cryptovaluta om voordeel te behalen bij corruptie moet duidelijk worden gedefinieerd.

10. Conclusie en evaluatie

Cryptovaluta hebben een revolutie teweeggebracht in zowel de financiële als de criminele wereld. Deze digitale activa worden zowel het onderwerp als het instrument van corruptie. Door hun anonieme en grensoverschrijdende karakter worden cryptovaluta vaak gebruikt voor omkoping, verduistering en witwaspraktijken.

Voor de bescherming van zowel individuen als de openbare orde is het van essentieel belang dat het strafrecht zich aanpast aan deze nieuwe technologie en dat eventuele lacunes snel worden opgevuld. De wetgeving moet worden geactualiseerd, de rechterlijke macht moet technisch worden toegerust en de internationale samenwerkingsmechanismen moeten worden versterkt.

Advocaat Ferhat Küle, blockchain strafrecht, digitale omkoping, witwassen en crypto, omkoping met cryptovaluta, cryptovaluta en verduistering, cryptoactiva, MASAK (Financial Crimes Investigation Board), cryptovaluta, gebruik van bitcoin bij omkoping, witwassen, artikel 252 van het Turkse Wetboek, artikel 282 van het Turkse Wetboek van Strafrecht, cryptoregulering in het Turkse Wetboek van Strafrecht, corruptie.

Enkele blogtitel